Osobom, które mają prawo do urlopu wychowawczego, ustawodawca dał możliwość pogodzenia pracy zawodowej z rodzicielstwem i wynikającymi z niego obowiązkami.

Pracownik decyduje

Zainteresowany sam określa, o ile krócej chce pracować. Jednakże ten wybrany wymiar czasu pracy nie może być niższy niż pół etatu.

Pracodawca musi taki wniosek zrealizować. Przełożony oczywiście może rozmawiać z podwładnym, o ile skrócony będzie jego czas pracy, ale ostateczna decyzja należy do zatrudnionego.

Praca na część etatu, na którą szef musi się zgodzić, nie trwa wiecznie. Uprawnienie to przysługuje tylko w czasie, gdy pracujący rodzic ma prawo korzystać z urlopu wychowawczego.

Zgodnie z art. 186 kodeksu pracy osoba zatrudniona co najmniej przez sześć miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do trzech lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko czwartego roku życia. Czyli maksymalnie praca w obniżonym na wniosek zainteresowanego wymiarze czasu (na którą firma musi się zgodzić) wynosi trzy lata.

Lepiej nie zaskakiwać

Przepisy nie określają szczególnej formy, jaką tego rodzaju wniosek powinien mieć. Jednakże najlepiej, chociażby do celów dowodowych, składać go na piśmie.

W przepisach nie podano też terminu, w jakim trzeba wniosek złożyć, by nie zaskakiwać firmy swoją decyzją. Wszystko wskazuje na to, że od 1 stycznia 2010 r. kwestia terminu jego składania będzie uregulowana. W Sejmie trwają bowiem prace nad zmianami regulacji dotyczących zasady obniżenia wymiaru czasu pracy osób uprawnionych do urlopu wychowawczego.

Zgodnie z projektem, wniosek o zmniejszenie etatu zainteresowany będzie musiał składać na dwa tygodnie przed rozpoczęciem wykonywania pracy w obniżonym wymiarze. Jeżeli nie dochowa tego terminu, to pracodawca obniży mu wymiar czasu pracy nie później niż z upływem dwóch tygodni od dnia złożenia wniosku.

Korzysta jedna osoba

Trzeba pamiętać, że choć jest przepis pozwalający obojgu rodzicom wziąć urlop wychowawczy jednocześnie przez trzy miesiące, to z prawa do skrócenia wymiaru czasu pracy może korzystać tylko jedno. Nie ma przeszkód, by rodzice składali wniosek na przemian i okresowo pracowali na część etatu.

Powrót na część etatu daje ochronę

Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę od dnia, w którym pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego złożył wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy, do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy. Ochrona przed zwolnieniem przysługuje w takim wypadku nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy w czasie pracy na część etatu jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

masz pytanie, wyślij e-mail do autora

t.zalewski@rp.pl