Zanim wyjedziesz sprawdź wszystkie wymagane dokumenty, przygotuj się na wszystkie możliwe do przewidzenia sytuacje, żeby uniknąć niespodzianek.

Czy na wyjazd do pracy za granicą potrzebne jest zezwolenie?

Polacy, w oparciu o ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mogą podejmować pracę u zagranicznych pracodawców na zasadach obowiązujących w kraju zatrudnienia, na podstawie indywidualnych umów zawieranych bezpośrednio z pracodawcami zagranicznymi bądź zawieranych za pośrednictwem upoważnionych organizacji lub instytucji. Podejmując w ten sposób pracę mają pełną swobodę wyboru pracodawcy i nie mają też jakichkolwiek obowiązków w stosunku do polskich urzędów czy instytucji.
Obywatele polscy mogą również podejmować pracę za granicą na podstawie umów międzyrządowych o wzajemnym zatrudnieniu obywateli.

Przez jaki okres obywatele Polscy podejmujący pracę w innych krajach należących do Unii Europejskiej będą musieli ubiegać się o pozwolenie na pracę?

Większość krajów należących do Unii Europejskiej przed jej rozszerzeniem 1 maja 2004 roku zdecydowało się na wprowadzenie ochronny swojego rynku pracy z obawy przed niekontrolowanym napływem naszych obywateli na tamtejszy rynek pracy i jego destabilizacji.
Ochrona ta została wprowadzona w formie tzw. okresów przejściowych w trakcie których osoby pragnące podjąć pracę w starych krajach UE muszą posiadać zezwolenie na pracę. Wspomniane okresy przejściowe wynoszą 2 lata w przypadku takich krajów jak: Francja, Holandia, Luksemburg, Portugalia, Finlandia, Włochy, Grecja, Portugalia, Hiszpania, Belgia. Jedynie Republika Federalna Niemiec i Austria zdecydowały się na wprowadzenie dłuższego 7 letniego okresu przejściowego.
Warto podkreślić, iż w czasie obowiązywania okresów przejściowych można podejmować w tych krajach również pracę w oparciu o wspomniane umowy bilateralne.

Z jakimi krajami Polska zawarła umowy międzyrządowe o wzajemnym zatrudnieniu obywateli i kto się zajmuje realizacją tych umów?

Realizacją umów w sprawie wzajemnego zatrudnienia pracowników w celu podwyższenia kwalifikacji zawodowych i językowych, stażów zawodowych oraz zatrudnienia sezonowego zajmuje się Departament Rynku Pracy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.
Aktualnie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej realizuje umowy międzyrządowe z Republiką Federalną Niemiec, Szwajcarią, Francją, Luksemburgiem, Hiszpanią oraz wyspą Jersey. Wspomniany Departament współpracuje z instytucjami publicznymi odpowiedzialnymi za pośrednictwo pracy w tych krajach skąd otrzymuje oferty pracy i przekazuje je do wojewódzkich urzędów pracy. Ponadto są one umieszczane na stronie www.psz.praca.gov.pl. Na stronie tej oprócz ofert pracy można również znaleźć informacje na temat zasad i procedur związanych z podejmowaniem pracy w oparciu o umowy bilateralne. Znajdą się tam również do ściągnięcia formularze zgłoszeniowe.

Czy osoby podejmujący pracę za granicą w oparciu o umowę bilateralną muszę mieć własnego pracodawcę?

Nie. Aby podjąć pracę na podstawie umowy międzyrządowej kandydat nie musi spełniać tego warunku. W przypadku, gdy osoba nie posiada wcześniej pracodawcy może skorzystać z ofert do pracy za granicą znajdujących się na naszej stronie internetowej bądź wziąć udział w naborach i rozmowach kwalifikacyjnych organizowanych wspólnie z partnerami zagranicznymi.

Czy w celu podjęcia pracy sezonowej w krajach UE potrzebna jest wiza?

Nie, od 1 maja 2004 roku nie jest wymagana wiza z prawem do pracy przez wyjeżdżających do pracy sezonowej. Natomiast warunek ten został utrzymany w stosunku do osób zatrudnionych w okresie ponad 3 miesiące. W ich przypadku po przybyciu na miejsce należy wystąpić o pozwolenie na pobyt.

Jak dochodzić swoich praw w przypadku gdy pracodawca nie dotrzymał warunków umowy?

Należy podkreślić, iż spory wynikające ze stosunków pracy zawartych z pracodawcą zagranicznym rozstrzygają sądy pracy kraju przyjmującego. Ponadto brak jest regulacji prawnych określających zasady rozpatrywania skarg na pracodawców zagranicznych. W sytuacji, gdy wpłynie skarga od obywatela polskiego, który uważa, że został oszukany, skarga jest tłumaczona w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej i przesyłana do partnera realizującego umowę międzyrządową celem jej wyjaśnienia. Osoba składająca skargę jest powiadamiana o trybie postępowania z jego skargą oraz informowana o możliwości wniesienia sprawy do niemieckiego sądu pracy. Do pisma dołączany jest wykaz adwokatów znających język polski gotowych podjąć się na zlecenie prowadzenia sprawy. O wynikach postępowania wyjaśniającego osoba składająca skargę jest również powiadamiana. W przypadku gdy zarzuty postawione w skardze zostają potwierdzone podejmowana jest decyzja o zaprzestaniu pośrednictwa do takiego pracodawcy.
W ten sposób z pośrednictwa anonimowego najczęściej są wykluczani pracodawcy nie dotrzymujący warunków umowy lub rażąco naruszający w inny sposób zasady współżycia społecznego.

Czy okresy pracy za granicą będą zaliczane do emerytury?

Aby praca za granicą zaliczana była do emerytury musi być odprowadzana składka na ubezpieczenie społeczne. Zazwyczaj nie ma problemu w przypadku zatrudnienia długoterminowego za granicą. Odmiennie natomiast sprawa może się mieć w przypadku zatrudnienia krótkookresowego względnie sezonowego. W niektórych państwach pracodawcy nie przestrzegali obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie wskutek tego osoby tam zatrudnione nie nabyły prawa do emerytury, takie przypadki zdarzały się np.: w Hiszpanii. Inaczej jeszcze ma się sprawa z zatrudnieniem sezonowym w Niemczech. Gdzie do tej pory osoby zatrudnione do 50 dni roboczych były zwolnione z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie w przypadku, gdy przedstawiły pracodawcy dokument potwierdzający fakt posiadania ubezpieczenia w Polsce. Obecnie prowadzone są prace, które mają wyeliminować tą sytuację.