Jak uciec przed wypowiedzeniem

Prawo pracy daje zatrudnionym kilka możliwości ucieczki przed zwolnieniem. Niektóre z nich można zastosować prewencyjnie, np. znaleźć się w grupie szczególnie chronionych lub zastosować doraźnie możliwości przewidziane w przepisach.

Na związkowca

Dosyć liczną grupę chronionych przed zwolnieniem stanowią związkowcy. Sposobem na utrzymanie miejsca pracy jest więc założenie związku zawodowego. Nie jest to bardzo trudne i już mała grupa pracowników może związek założyć. Wystarczy skrzyknąć dziesięć osób, by działać. Niestety, metoda ta ma ograniczone efekty ochronne. Od dobrych kilku lat jest zmniejszona liczba działaczy związkowych, których firma nie może zwolnić.

Szeregowi związkowcy i te osoby, które wystąpią do związku o reprezentowanie swoich interesów, mają dwa bonusy w razie zwolnień. Po pierwsze firma nie może im wypowiedzieć umów o pracę z zaskoczenia. O swojej decyzji musi poinformować związek zawodowy, który niewątpliwie poinformuje zainteresowanego o zamiarach szefa. Po drugie związek może się wypowiedzieć i wydać opinię na temat skutków zwolnienia danej osoby.

Oczywiście opinia organizacji nie wiąże pracodawcy i nie zablokuje zwolnienia, ale być może związek zdoła znaleźć argumenty, które skłonią pracodawcę do zmiany decyzji. Przecież przełożony nie zawsze orientuje się w sytuacji rodzinnej czy zdrowotnej pracowników. Nowe informacje i nacisk związków mogą mieć więc znaczenie.

Ucieczka w chorobę

Informacja o zamiarze wymówienia ma dla pracownika duże znaczenie. Najczęściej kandydat do zwolnienia wykorzystuje ją, uciekając na chorobowe. To skuteczny krok, bo szef nie może wręczyć skutecznie wypowiedzenia w czasie usprawiedliwionej nieobecności, a więc także w czasie niezdolności do pracy potwierdzonej orzeczeniem lekarskim.

Ten sposób ucieczki ma jednak dość ograniczony zasięg. Symulant może wyłudzić kilka dni zwolnienia. Osoby przebywające na długich zwolnieniach są obecnie pod bacznym okiem ZUS i lekarzy orzeczników, którzy zweryfikują zasadność wielotygodniowego zwolnienia. Nie bez znaczenia jest fakt, że wyłudzanie zwolnień i ich „załatwianie” u nieuczciwych lekarzy jest naruszeniem prawa.

Okres choroby, w którym nie wolno zwalniać, zależy od stażu pracy w zakładzie

Przewlekle niedomagający nie może zwolnienia ciągnąć w nieskończoność i bez ograniczeń korzystać najpierw z wynagrodzenia, a potem zasiłku chorobowego. Kodeks pracy określa, po jakim czasie choroby firma może bez wypowiedzenia rozwiązać umowę o pracę.

Okres choroby, w którym nie wolno rozwiązać umowy o pracę bez wypowiedzenia, zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Mianowicie możliwe jest zwolnienie nieobecnego z powodu choroby trwającej dłużej niż trzy miesiące, jeżeli był on zatrudniony w danej firmie krócej niż sześć miesięcy.

Zatrudnieni dłużej niż pół roku i niezdolni do pracy wskutek choroby zawodowej lub wypadku przy pracy mogą stracić zajęcie bez wypowiedzenia, gdy ich niezdolność do pracy trwa dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku (182 dni) oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze trzy miesiące.

Na macierzyństwo

Sposobem na uniknięcie zwolnienia, ale o poważnych konsekwencjach na przyszłość, jest zajście w ciążę. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z kobietą w okresie ciąży. Przyszli ojcowie z tego tytułu nie korzystają z ochrony. Zakaz zwalniania ciężarnych przewiduje wyjątki. Nie dotyczy np. kobiety zatrudnionej na okres próbny nieprzekraczający jednego miesiąca. Ale już dłuższa umowa na okres próbny, na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, przedłuża się do dnia porodu. Należy pamiętać, że zasada ta nie dotyczy umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy.

Rozwiązanie umowy o pracę w okresie ciąży jest możliwe, gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie bez wypowiedzenia z winy pracownicy i gdy zgodzą się na nie związki zawodowe.

masz pytanie, wyślij e-mail do autora

t.zalewski@rp.pl

Czytaj więcej w artykułach:

"Ile czasu na definitywne rozstanie"

"Ekspert odpowiada Czytelnikom"