Dzień pracy wolny od nękania

Docinki kolegów, ośmieszanie, izolowanie, zastraszanie przez szefa nie muszą być elementem codzienności

Pracodawca, zgodnie z art. 94³ kodeksu pracy, ma obowiązek przeciwdziałania mobbingowi. Coraz częściej firmy, szczególnie te duże, mają opracowaną wewnętrzną procedurę pozwalającą na zgłoszenie przypadku nękania i podjęcie kroków, by takie praktyki zakończyć. Zasady postępowania mogą być załącznikiem do regulaminu pracy albo odrębnym dokumentem wewnętrznym firmy.

Do kogo po pomoc

Duże koncerny uruchamiają specjalne numery telefonów, pod którymi można uzyskać pomoc i zgłosić przypadek mobbingu, albo wyznaczają osoby, które zajmują się walką z tym zjawiskiem.

Jeżeli w zakładzie nie ma takich możliwości, szukać wsparcia można u związków zawodowych.

Oczywiście można prosić o pomoc PIP, ale trzeba pamiętać, że mobbing nie pozostawia wielu śladów, nie ma go w dokumentach firmowych, odbywa się w sferze międzyludzkiej, tak więc inspektor z reguły ma ograniczone możliwości skutecznej interwencji.

Pomocne mogą być niezależne organizacje, które podpowiedzą, jak się zachować, u kogo interweniować. Nie jest ich dużo, ale niektóre mają rozbudowaną siatkę terenowych przedstawicielstw. W ich odnalezieniu pomocny jest także Internet.

Można powiedzieć, że najłatwiejszym sposobem na zakończenie mobbingu jest odejście.

Żegnam takich ludzi

Kodeks pracy daje możliwość rozstania z nieprzyjazną firmą z dnia na dzień bez okresu wypowiedzenia. Mobbingowany musi do oświadczenia o rozwiązaniu umowy dołączyć oświadczenie, w którym poda przyczynę odejścia, czyli długotrwałe nękanie, zastraszanie, które wywołały negatywne skutki, np. rozstrój zdrowia, zaniżoną ocenę. Odejście nie zawsze jest możliwe ze względu na wartość zatrudnienia i możliwość zarobkowania. Dlatego trzeba szukać pomocy.

Odpowiedzialność za mobbing w firmie ponosi pracodawca niezależnie od tego, czy to on jest sprawcą zakazanych działań, czy robią to osoby, które zatrudnia. Do wyobraźni każdego pracodawcy trafiają argumenty natury finansowej, a tolerowanie mobbingu może drogo firmę kosztować

O co walczyć

Ofiara mobbingu z reguły ponosi dotkliwe konsekwencje w sferze zdrowotnej, które przekładają się na sytuację materialną. Dlatego ustawodawca dał pracownikom, u których mobbing wywołał rozstrój zdrowia, prawo do dochodzenia od firmy odpowiedniego zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę.

Potwierdził to Sąd Najwyższy, który w wyroku z 7 maja 2009 r. (sygn. III PK 2/09) - uznał, że roszczenie ofiary mobbingu o zadośćuczynienie krzywdzie na podstawie art 94³ § 3 k.p. aktualizuje się wyłącznie w sytuacji, w której zostanie udowodniony skutek w postaci rozstroju zdrowia.

Ciężar dowodu potwierdzającego bycie mobbingowanym i związanego z tym rozstroju zdrowia spoczywa na pracowniku. Dlatego osoba, która chce uzyskać zadośćuczynienie, powinna zadbać o dokumenty, zaświadczenia lekarskie, zeznania świadków itp.

Ustawa nie określa ani maksymalnych, ani minimalnych wartości zadośćuczynienia. Będzie ono mieć charakter kompensacyjny i powinno pokrywać koszty leczenia, rehabilitacji przekwalifikowania zawodowego, a także naprawienie poczucia krzywdy. Wszystko jednak zależy od stanu faktycznego i jego oceny przez sąd.

Pracownik, który zdecyduje się na odejście z firmy z powodu mobbingu, może także dochodzić odszkodowania z tego tytułu. Zasady jego dochodzenia są korzystniejsze od tych stosowanych w razie odejścia z firmy bez wypowiedzenia z winy pracodawcy.

Po pierwsze, ustalona jest minimalna wysokość takiego odszkodowania, a po drugie, nie jest ono limitowane. Jeżeli sąd przyzna odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy z powodu mobbingu, to nie będzie ono niższe niż obowiązujące aktualnie minimalne wynagrodzenie za pracę.

Co mówi kodeks pracy

Art 94³: mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Czytaj też "Trudno oskarżyć szefa o poniżające traktowanie"

masz pytanie, wyślij e-mail do autora

t.zalewski@rp.pl

Artykuł ukazał się w Rzeczpopolitej dnia: 14-05-2010
Autor: Tomasz Zalewski

Szukasz szkolenia lub kursu? Przejrzyj bazę szkoleń Kariera.pl. Tu każdy znajdzie coś dla siebie.

Zobacz też: praktyki - informacje, Mobbing - informacje