Ekspat wraca do kraju

Opisywane w mediach zagraniczne kariery Polaków kuszą
menedżerów do wyjazdu. Mniej się pisze o powrotach, a te bywają trudne

– Wyjazd na zagraniczny kontrakt musi być bardzo przemyślaną decyzją. Trzeba się też liczyć z tym, że powrót może być trudny – mówi Zbigniew Płaza, szef polskiego oddziału Neumann International, firmy specjalizującej się w rekrutacji na wysokie stanowiska kierownicze.

Ostatnio ma coraz więcej telefonów od menedżerów, którzy po kilku latach spędzonych za granicą chcieliby wrócić do kraju. Czekają jednak na odpowiednią ofertę pracy. A o to nie jest łatwo.

Ciasna szufladka

– Jeśli ktoś zarządzał połową Europy czy spółką o obrotach przewyższających sprzedaż największych firm w Polsce, to trudno znaleźć dla niego w kraju odpowiednią pozycję, która odpowiadałaby jego ambicjom i umiejętnościom.

Im dłużej jest się za granicą, tym trudniej jest potem wrócić – podkreśla Zbigniew Płaza. Jego zdaniem ten problem dotyczy nawet kilkuset menedżerów, którzy pracują zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie. O powrocie decydują zwykle względy rodzinne (np. szkoła dzieci), ale czasem trudności z adaptacją w korporacyjnym środowisku centrali.

Jak ocenia Zbigniew Płaza, łatwiejszy powrót do kraju mają zwykle menedżerowie z kilkuletnią praktyką na rozwiniętych zachodnich rynkach. Jednak i oni mogą mieć problemy po kilku latach spędzonych na ogólnozarządczym stanowisku w centrali, z dala od liniowego biznesu. Polacy wracający z kontraktów w Rosji i na Ukrainie narzekają często na zaszufladkowanie. – Trudno oderwać etykietkę specjalista „od Wschodu“ – przyznaje szukający pracy menedżer.

Stały kontakt

Czy powrót po kilku latach pracy za granicą jest trudny? Maciej Szymański, który niedawno wrócił do Polski po pięciu latach zarządzania siecią perfumerii Sephora we Francji i w Chinach (wcześniej, przez sześć lat kierował biznesem Sephory w Polsce i w Europie Wschodniej), twierdzi, że wszystko zależy od okoliczności. –Jeśli powrót do kraju jest przemyślanym i logicznym etapem w karierze, to na pewno jest łatwiejszy. Trudniej bywa, gdy trzeba wrócić nagle np. z powodów rodzinnych, zostawiając ciekawe wyzwanie za granicą i nie mając konkretnej oferty pracy w kraju – mówi prezes Szymański, który od kwietnia kieruje giełdową grupą NFI EM&F.

W jego przypadku o powrocie do Polski zadecydowała atrakcyjność oferty EM&F. – Grupa działa w kilku krajach, w kilku różnych branżach, więc wyzwanie było na tyle ciekawe, że je podjąłem – mówi Maciej Szymański.

Janusz Lella przyznaje, że propozycja objęcia stanowiska dyrektora generalnego Castoramy w Polsce była na tyle atrakcyjna, że zdecydował się skrócić o rok swój pobyt w Rosji, gdzie przez pięć lat zarządzał sprzedażą sieci M. Video.

Maciej Szymański podkreśla, że nawet mając bardzo atrakcyjną pracę za granicą, warto utrzymywać kontakt z krajem. Przed wyjazdem do Francji odbył rundę spotkań z head hunterami i szefami funduszy private equity; wolał być przygotowany na wypadek, gdyby sam wyszedł z inicjatywą zmiany pracy.

40 tys. euro miesięcznie może zarobić kluczowy menedżer dużej firmy w Rosji

Wprawdzie nie musiał sięgać po te kontakty, gdyż dostał ofertę z firmy, którą dobrze znał, ale wierzy w skuteczność swej praktyki. – Lepiej przygotować się zawczasu na taki ruch, by potem nie działać w pośpiechu – twierdzi prezes EM&F.

List do prezesa

– Warto utrzymywać kontakty z head hunterami i na bieżąco uaktualniać swoje CV – radzi Janusz Lella. Co nie oznacza, że dobra propozycja pojawi się w odpowiednim momencie. – Trzeba poczekać na odpowiednią konstelację gwiazd. Trudno liczyć, że dostaniemy atrakcyjną ofertę akurat wtedy, gdy zaplanujemy powrót – mówi szef Castoramy.

Według niego łatwiej jest wrócić tym menedżerom, którzy wyjeżdżają za granicę w ramach korporacji – w międzynarodowych grupach kilkuletni kontrakt za granicą jest wpisany w ścieżkę rozwoju talentów, podobnie jak opcje dalszej kariery w firmie. – Na pewno nie można biernie czekać na oferty head hunterów, bo doczekamy się głównie kolejnych zleceń ze Wschodu – twierdzi Paweł Musiał, który od kilku miesięcy jest konsultantem ds. handlu detalicznego w funduszu Enterprise Investors (doradza m.in. w akwizycjach za granicą).

Wcześniej przez siedem lat pracował za granicą – najpierw w Rosji, gdzie kierował jedną z największych sieci handlowych Perekriestok, a ostatnio na Ukrainie, gdzie był prezesem sieci EKO Market. Wrócił w zeszłym roku, gdy kryzys sprawił, że ukraińska sieć nie była w stanie realizować ambitnych planów ekspansji. Przyznaje, że istotne były względy rodzinne – po kilku latach pobytu za granicą żona i dzieci chciały wrócić do kraju.

Wschodni kapitał

– Po pierwsze, trzeba przemyśleć, co chce się robić po powrocie, a potem sprawdzić możliwości realizacji tych planów, i to nie na podstawie rynkowych pogłosek czy informacji z Internetu, ale w bezpośrednich rozmowach – radzi Paweł Musiał.

Jego zdaniem najbardziej skuteczną metodą, którą sam sprawdził, jest bezpośredni kontakt z firmą, w której chciałoby się pracować. – Profesjonalny list do prezesa czy szefa HR z określeniem własnych planów i udokumentowaniem sukcesów na ogół kończy się propozycją spotkania. A wtedy nawet jeśli na razie nie ma odpowiedniej oferty, to może ona pojawić się za pół roku – mówi Paweł Musiał.

Teraz dba o kontakty na Wschodzie; nawet kosztem urlopu jeździ tam na konferencje, konsultacje. – To mój kapitał – wyjaśnia.

Również Janusz Lella jest przekonany, że praca na Wschodzie, gdzie menedżer często współpracuje z właścicielami firmy, mając jednocześnie zapewnioną dużą samodzielność, to cenny atut w karierze. – Moje doświadczenie z Rosji zapewniło mi pracę w Castoramie – podkreśla dyr. Lella.

Artykuł "Ekspat wraca do kraju" ukazał się w Rzeczpopolitej dnia: 11-08-2010
Autor: Anita Błaszczak

Chcesz się dalej uczyć? Szukasz informacji o szkołach wyższych i kierunkach studiów? Kariera.pl poleca wyszukiwarkę edukacyjną.

Zobacz też: rektor - oferty pracy, HR - oferty pracy, praktyki - informacje, CV - informacje, Praca bez doświadczenia