Czym jest komunikacja niewerbalna?

Mowa ciała jest najstarszą formą porozumiewania się, nasi prymitywni przodkowie nie znając języka posługiwali się właśnie gestami, mimiką, kontaktem wzrokowym, aby przekazać sobie informacje. Podobnie sytuacja wygląda w świecie zwierząt, które wyuczyły się zachowań pozwalających np. na ostrzeżenie innych przed drapieżnikiem.
Mowa ciała, czyli inaczej komunikacja niewerbalna jest nieodłącznym towarzyszem dnia codziennego.

Z komunikacją tą spotykamy podczas każdej rozmowy. Obojętnie czy to z szefem, przyjacielem, żoną, czy nawet ekspedientką w sklepie. Wyrażamy przez nią nasze nastawienie do rozmówcy, samopoczucie, radość albo smutek. Poprzez sygnały niewerbalne, jakie wysyła nam rozmówca, możemy określić także czy mu się spieszy, albo czy w ogóle ma ochotę na rozmowę z nami.
Prawdopodobnie więcej niż 50% komunikatu, który chcemy przekazać odbywa się drogą gestykulacji, dalej jest natężenie głosu, a na końcu dopiero wypowiadane słowa.



Dlatego tak istotną rolę zwłaszcza w ostatnich czasach zajmuje rola badań nad ludzką komunikacją niewerbalną.
Mowa naszego ciała jest najczęściej nieświadoma i mimowolna, można jednak nauczyć się doskonalić technikę kierowania naszą komunikacją niewerbalną.


Co możemy odczytać z gestów, mimiki, wzroku naszego rozmówcy?

Pytanie właściwie powinno brzmieć: czego odczytać nie możemy, ponieważ większość komunikatów jakie wysyła ich nadawca jest właśnie niewerbalna.
Powinniśmy pamiętać, że człowiek jest przede wszystkim wzrokowcem i najwięcej informacji odbiera za pomocą tego zmysłu. Pierwszą rzeczą na jaką zwracamy uwagę podczas kontaktu z drugim człowiekiem jest jego twarz. Jest to najbardziej ekspresyjna część naszego ciała. Z niej możemy odczytać nastrój rozmówcy i po rozpoznaniu sytuacji odpowiednio pokierować rozmową. Zacznijmy od oczu, które są głównym obiektem skupienia wzroku podczas rozmowy. Możemy tu wyróżnić co najmniej kilka rodzajów spojrzeń. Począwszy od szeroko otwartych oczu, którym towarzyszy uniesienie brwi (gdzie możemy mówić o zdziwieniu, bądź, gdy brwi są wysoko uniesione o zszokowaniu). Uniesienie jednej brwi i lekkie zmrużenie oczu najczęściej oznacza irytację. Lekkie przymknięcie oczu oznacza znudzenie rozmową i rozmówcą.
Podobnych sygnałów, jakie przesyła nam wygląd oczu jest jeszcze dużo więcej. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku ust. Uśmiechnięte usta oznaczają radość, opuszczone kąciki smutek. Rozszerzone, ale nie uniesione - zniesmaczenie, irytację.
Nieco inaczej wygląda sprawa jest chodzi o mimikę, gdyż tutaj odczytujemy przekaz informacji zwracając uwagę na wszystkie elementy i ogólny wyraz twarzy.
Kolejnym kanałem, przez który przepływają niewerbalne komunikaty jest gestykulacja. Tu sprawa jest znacznie obszerniejsza, ponieważ gestów ciała jest co najmniej kilkadziesiąt. Ruchy i ułożenie dłoni, pozycja ciała, pozycją rąk, nóg wszystko to ma wpływ na przekaz informacji.
Cała sylwetka rozmówcy obrócona w naszą stronę może sugerować otwartość i sympatię, zasłonięcie klatki piersiowej rękoma oznacza najczęściej ‘brak dostępu’ do rozmówcy, z kolei rozłożone ręce i otwarte dłonie skierowane w nasza stronę oznaczają chęć rozmowy i kontynuowania znajomości. Przykładów jest wiele.
Rodzajem komunikacji niewerbalnej jest również dotyk, a właściwie chęć lub niechęć dotykania drugiej osoby, która może wyrażać się w przypadkowych dotknięciach, poklepywaniu po ramieniu, poprawianiu kołnierzyka. Jest to szukanie kontaktu fizycznego oznaczającego w tym przypadku chęć bliskości fizycznej.
Na mowę ciała wpływa także nasza ruchliwość. Czyli im bardziej poruszamy nogami, rękami, albo co chwilę zmieniamy pozycję, dajemy do zrozumienia, że jesteśmy zniecierpliwieni i niespokojni. Gdy natomiast wykonujemy wolne, nie nagłe ruchy ciała można powiedzieć, że czujemy się bezpiecznie i komfortowo. Poprawianie co chwilę włosów, przekładanie nogi na nogę i tym podobne zachowania mogą oznaczać także podniecenie, ekscytację, wielką radość, której nie można w kontrolowany sposób ujarzmić.


Czego dowiadujemy się o rozmówcy odczytując jego gesty, mimikę i postawę?

Po zachowaniu drugiego człowieka łatwo określić, jaki ma temperament. Czy jest osobą wesoła, radosną, rozrywkową, zabawną, nerwową czy smutną.
Można też łatwo przypisać ją go któregoś z typów osobowości. Dużo ruchów, częsta zmiana pozycji, gestykulacja, uśmiech i wesoły wyraz twarzy może sugerować, że mamy do czynienia z sangwinikiem, Nerwowe potrząsanie nogą, niepewne spojrzenie, nerwowe ruchu wskazują na choleryka, natomiast spuszczona głowa, smutny wyraz twarzy, powolne ruchy wskazują na flegmatyka.
Z mowy ludzkiego ciała możemy dowiedzieć się także o pozycji społecznej naszego rozmówcy, typie pracy jaką wykonuje. Zupełnie inaczej będzie zachowywał się robotnik i inaczej księgowy.
Z gestów możemy wywnioskować także jakie rozmówca ma wobec nas zamiary. Możemy dowiedzieć się czy widzi w nas tylko partnera biznesowego, czy ma wobec nas matrymonialne zamiary. Od tego czy zgadzamy się kontynuować rozmowę schodzącą na teren osobisty zależy sukces rozmowy oraz to, co chcemy osiągnąć.


Czy komunikację niewerbalną można kontrolować?

Pomijając takie czynności jak powiększanie/pomniejszanie się źrenic, czy drżenie ciała, które odbywają się mimo naszej woli można odpowiedzieć, że tak, można kontrolować mowę ciała i powiem więcej, warto się jej nauczyć bo jest niezastąpiona w codziennym życiu, a zwłaszcza w stresujących sytuacjach takich jak rozmowa z szefem, gdzie należy kontrolować swoje odruchy.
Wiele czynników zależy od tego czy rozmowa zakończy się po naszej myśli, dlatego do spotkania należy się odpowiednio przygotować.
Jeszcze przed rozmową dowiedzmy się jakim typem człowieka jest nasz przyszły rozmówca. Jeśli jest to szef firmy, polityk, prawnik, ważna, ceniona osoba należy pamiętać o odpowiedniej oprawie, czyli elegancko, skromie się ubrać. Jeśli planujemy spotkanie z przyszłą teściową, która jest typem sportsmenki także należy pamiętać o odpowiednim stroju (nie mówię tu o dresach oczywiście ale o stroju który nie jest zbyt oficjalny).
Kolejną rzeczą na jaką powinniśmy zwrócić uwagę jest temat jak poruszymy z rozmówcą, czyli cel spotkania. Jeśli poruszać będziemy temat imprezy urodzinowej dobrze byłoby wykazać się spontanicznością, radością i uśmiechem w zachowaniu, a gdy rozmowa będzie dotyczyła spraw finansowych firmy wykazać należy się spokojem, opanowaniem i zdecydowanym działaniem.
Ważne jest także wcześniejsze wyobrażenie sobie samych siebie podczas przyszłej rozmowy. Jak chcemy podczas niej wyglądać? Jakie wrażenie wywrzeć? Co chcemy, aby myślał o nas rozmówca? Od odpowiedzi na te pytania zależy nasze zachowanie, dlatego jeśli zależy nam, aby wypaść na poważnych, spokojnych ludzi, którym można zaufać nasze gesty zachowania będą inne niż w sytuacji kiedy dbamy o wizerunek na przykład szalonej koleżanki/kolegi, z którym można iść na każdą imprezę.
Przejdźmy teraz do samych gestów, nad którymi kontrola umożliwia nam osiągnięcie różnych celów podczas rozmowy. Spójrzmy na polityków, którzy są wręcz idealnym przykładem doskonale wyuczonych gestów, mających na celu zdobycie sympatii narodu. Gesty otwarcia wobec społeczności, rozmyślania, uważnego słuchania pozwalają nam myśleć ‘ jaki on inteligentny’. Chcemy, aby nas także tak postrzegano? Nic prostszego! Zauważmy, że na zdjęciach ‘myślący polityk’ to polityk wpatrujący się w jeden punkt, często z lekko zmarszczonym czołem z podpartą o podbródek dłonią (stoły podczas konferencji są zazwyczaj na tyle wysokie aby polityk bez garbienia się mógł się swobodnie podbierać). A kiedy już zaczynają mówić otwierają dłonie w kierunku kamer albo poruszają nimi zgodnie z natężeniem i siłą głosu. Zwróćmy też uwagę na ich spokojne nogi i ogólnie całą postawę ciała. Wszystko to pozwala nam myśleć o powadze, mądrości i opanowaniu polityka. Warto brać z nich przykład, ponieważ ich wizerunek jest wizerunkiem przede wszystkim medialnym i ładnie prezentującym się, który robi wrażenie i stawia w pozytywnym świetle.
Mowa ciała jest w dzisiejszych czasach ważnym elementem życia społecznego. Dobrze jest nabyć umiejętność świadomej kontroli naszych odruchów. Umożliwiają nam to specjalne kursy i szkolenia, które pomagają w kontrolowaniu ciała, ale najpierw warto samemu przed lustrem poćwiczyć rozmowy i zobaczyć jak widzi nas rozmówca i co chcielibyśmy w zachowaniu zmienić.


Jak rozpoznać, czy rozmówca jest wobec nas szczery biorąc pod uwagę komunikację niewerbalną?

Kłamstwo wykryć jest łatwo. Najprościej można to ująć w ten sposób, że słowa które wypowiadamy są sprzeczne z komunikatami jakie wysyła nasze ciało. Czujemy wtedy straszną niepewność, obawę. Najczęściej kłamca spuszcza głowę albo odwraca ją od wzroku rozmówcy. Po wypowiedzeniu słów zaciska usta albo zagryza wargi, źrenice jego powiększają się. Wypowiadając kłamstwo ludzie często starają się zakryć usta poprzez pocieranie warg, nosa. Pewność siebie w takiej sytuacji maleje. Najlepszymi klamcami są zazwyczaj aktorzy, dziennikarze, politycy. Z racji wykonywanego zawodu oczywiście. Ci, którzy często kłamią, także stają się dobrymi kłamcami bo przyzwyczajenie pozwala im na większą kontrolę, ponieważ wiedzą już, co ich czeka.
Prawda zazwyczaj wypowiadana jest głośno, pewnie, wyraźnie. Rozmówca nie ma problemu z patrzeniem w twarz i spotkaniem spojrzenia drugiej osoby. Wypowiadając prawdę przyjmujemy otwartą pozycję ciała, nie musimy chować drących dłoni i bardziej eksponujemy je w geście otwartości.


Gdzie nauczyć się świadomej komunikacji niewerbalnej?

Jeśli chcielibyśmy podszkolić naszą umiejętność kontroli nad ciałem pod okiem specjalisty warto wybrać się na kurs. Najczęściej oferty takich szkoleń znajdują się w centrach biznesowych, w dużych firmach. Na pewno w każdym większym mieście szkolenie tego typu znajdziemy bez problemu. Cena nie jest niska, średnio wynosi około 1000 zł ( w zależności oczywiście od rodzaju, czasu trwania, ilości osób w grupie itd.), ale warto zainwestować taka sumę zwłaszcza jeśli planujemy pracę w firmie gdzie liczy się dobra prezentacja.




Sprawdź, czy posiadasz zdolności kierownicze. Rozwiąż psychotest i dowiedz się, jak pokierować swoją przyszłością.

Zobacz też: aktor - oferty pracy, księgowy - oferty pracy, mim - oferty pracy, polityk - oferty pracy, prawnik - oferty pracy, robotnik - oferty pracy, technik - oferty pracy