Ratownik górski.

Ratownik - osoba, której zadaniem jest czuwanie nad bezpieczeństwem ludzkiego życia i zdrowia oraz udzielanie pierwszej pomocy w sytuacjach niebezpiecznych.



Rozdział 1 Przepisy ogólne ........................................................................................................... 1
Rozdział 2 Zadania, organizacja i wyposażenie służb ratownictwa w zakładzie górniczym......... 4
Rozdział 3 Zadania, organizacja oraz wyposażenie jednostki ratownictwa ................................



17
Rozdział 4 Prowadzenie akcji ratowniczych i prac profilaktycznych ........................................... 22
Rozdział 5 Organizacja specjalistycznej służby ratownictwa do wykonywania prac
podwodnych w podziemnych wyrobiskach górniczych................................................................. 40
Rozdział 6 Przepisy przejściowe i końcowe ................................................................................ 42
Załącznik Nr 1 Rodzaje dokumentacji z zakresu ratownictwa górniczego................................... 43
Załącznik Nr 2 Szczegółowe zasady szkolenia z zakresu ratownictwa ....................................... 44
Załącznik Nr 3 Szczegółowe zasady prowadzenia akcji ratowniczych w zakładach górniczych . 49
Na podstawie art. 78 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i
górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 88, poz. 554,
Nr 111, poz. 726 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 109,
poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229 i
Nr 154, poz. 1800) zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1. Rozporządzenie określa:
1) organizację, szczegółowe zadania służb ratownictwa górniczego
przedsiębiorcy oraz podmiotów zawodowo trudniących się ratownictwem
górniczym, w tym Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego,
2) wymagania w zakresie wyposażenia technicznego służb, o których mowa w
pkt 1,
3) szczegółowe zasady tworzenia i zatwierdzania planu ratownictwa górniczego,
4) wymagane kwalifikacje zawodowe, zdrowotne i wiekowe członków drużyn
ratowniczych,
5) szczegółowe zasady szkolenia z zakresu ratownictwa górniczego,
6) zasady prowadzenia akcji ratowniczych w zależności od rodzaju zagrożeń
naturalnych, występujących w zakładach górniczych.
§ 2. 1. Ratownictwo górnicze tworzą służby:
1) ratownictwa górniczego przedsiębiorcy,
2) Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego lub innego podmiotu zawodowo
trudniącego się wykonywaniem czynności w zakresie ratownictwa górniczego,
zwane dalej "jednostkami ratownictwa".
2. Zadaniem służb, o których mowa w ust. 1, jest niezwłoczne niesienie pomocy w
razie zagrożenia życia lub zdrowia pracowników zakładu górniczego oraz innych
osób znajdujących się w zakładzie górniczym, a także w przypadku zagrożenia
bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego powstałego w szczególności wskutek:
pożaru, wybuchu gazów lub pyłu węglowego, wyrzutu gazów lub skał, wdarcia się
wody do wyrobisk, zawału, tąpnięcia, otwierania wyrobisk izolowanych, penetracji
nieczynnych wyrobisk, erupcji płynu złożowego, wydzielania się siarkowodoru i awarii
energomechanicznej, a także zagrożenia bezpieczeństwa powszechnego.
3. Do zadań służb, o których mowa w ust. 1, należy także wykonywanie prac
profilaktycznych; pracami profilaktycznymi są prace mające na celu zapobieganie
bezpośredniemu zagrożeniu bezpieczeństwa pracowników lub ruchu zakładu
górniczego.
§ 3. 1. Obowiązek wynikający z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. -
Prawo geologiczne i górnicze, zwanej dalej "ustawą", przedsiębiorca może spełnić
poprzez:
1) utrzymywanie własnych służb ratownictwa górniczego,
2) stałą zorganizowaną współpracę służb ratownictwa przedsiębiorców,
3) powierzenie tego obowiązku w całości lub w części jednostkom ratownictwa.
2. Spełniając obowiązek w sposób, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przedsiębiorca
powinien jednocześnie spełniać wymagania przewidziane dla jednostki ratownictwa,
określone w rozdziale 3.
3. Przedsiębiorca organizuje współpracę służb ratownictwa, o której mowa w ust. 1
pkt 2, zasięgając opinii organizacji związków zawodowych.
§ 4. 1. Powierzenie wykonywania czynności w zakresie ratownictwa górniczego
jednostkom ratownictwa odbywa się na podstawie umowy, po uzyskaniu zgody, o
której mowa w art. 75 ust. 2 ustawy.
2. Umowa zawarta między przedsiębiorcą a jednostką ratownictwa, zwaną dalej
"właściwą jednostką ratownictwa", powinna w szczególności określać:
1) zakres obowiązków i harmonogram delegowania przez przedsiębiorcę
ratowników do zastępów dyżurujących w jednostce ratownictwa lub sposób
zapewnienia gotowości zastępów ratowniczych w jednostce utrzymującej tylko
zawodowe pogotowie specjalistyczne,
2) zasady współpracy dotyczącej możliwości korzystania ze sprzętu i
wyposażenia,
3) wysokość opłaty przysługującej jednostce ratownictwa od przedsiębiorcy za
świadczone usługi przez tę jednostkę.
3. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do wykonywania obowiązku, o którym
mowa w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy.
§ 5. 1. Dla każdego zakładu górniczego sporządza się plan ratownictwa, który w
szczególności powinien określać sposób prowadzenia akcji ratowniczej w przypadku
zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub ruchu zakładu górniczego spowodowanego:
pożarem, tąpnięciem, wybuchem gazów lub pyłu węglowego, wyrzutem gazów i
skał, zawałem wyrobiska, wdarciem się wody do wyrobisk górniczych, otwieraniem
wyrobisk izolowanych, penetracją nieczynnych wyrobisk, erupcją płynu złożowego,
wydzielaniem się siarkowodoru, osuwisk w odkrywkowych zakładach górniczych
oraz awarią energomechaniczną.
2. Plan, o którym mowa w ust. 1, powinien określać sposób wykonania obowiązków
w zakresie ratownictwa górniczego, a w szczególności:
1) organizację służb ratownictwa i służb pogotowia w zakładzie górniczym, z
uwzględnieniem:
a) adresów i numerów telefonów osób kierownictwa i dozoru ruchu
przewidzianych do kierowania pracami ratowniczymi i pomocniczymi
podczas prowadzenia akcji ratowniczej oraz kolejności ich powiadamiania,
b) obsady kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, liczby zastępów i
sposobów powiadamiania ratowników,
c) lokalizacji i wyposażenia pomieszczeń niezbędnych do prowadzenia akcji
ratowniczej,
d) systemów łączności,
e) adresów i numerów telefonów organów administracji publicznej i instytucji,
które powiadamia się o powstałym zagrożeniu,
2) służby obowiązane do współpracy ze służbą ratownictwa w zakładzie
górniczym, ze wskazaniem ustalonego zakresu współpracy,
3) możliwość stałego udziału w akcji ratowniczej zawodowych specjalistycznych
służb jednostek ratownictwa,
4) niezbędne wyposażenie w sprzęt ratowniczy, ze wskazaniem: miejsc
składowania, sposobu transportu i osób odpowiedzialnych za terminowe
wyposażenie w ten sprzęt,
5) organizację pomocy medycznej podczas akcji ratowniczej, z uwzględnieniem:
a) nazwisk, miejsc pracy i zamieszkania oraz numerów telefonów personelu
medycznego,
b) sposobu organizowania pomocy medycznej i doboru właściwych środków
w zależności od rodzajów zagrożeń,
6) koordynację, o której mowa w § 8, przez jednostkę ratownictwa oraz plan
wzajemnej pomocy zakładów górniczych,
7) dokumentację prowadzenia akcji ratowniczej,
8) sposób zwalczania zagrożenia pożarowego z uwzględnieniem:
a) wykazu miejsc szczególnie zagrożonych powstaniem pożaru,
b) sposobu wycofania ludzi ze strefy zagrożenia,
c) parametrów wentylacyjnych, map i schematów niezbędnych przy
prowadzeniu akcji pożarowej.
3. Kierownik ruchu zakładu górniczego zatwierdza plan ratownictwa.
4. Zmiany w planie ratownictwa przeprowadza się w trybie przewidzianym dla
zatwierdzania planu ratownictwa, z zastrzeżeniem ust. 5.
5. Plan ratownictwa powinien być na bieżąco aktualizowany; zakres aktualizacji planu
ratownictwa ustala kierownik ruchu zakładu górniczego.
6. Z treścią planu ratownictwa powinny być zapoznane osoby wymienione w planie,
odpowiedzialne za wykonywanie określonych zadań podczas prowadzenia akcji
ratowniczej.
§ 6. 1. W zakładzie górniczym i w jednostce ratownictwa powinna być prowadzona
dokumentacja w zakresie ratownictwa górniczego.
2. Rodzaje dokumentacji, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 1 do
rozporządzenia.
3. Dokumentację, o której mowa w ust. 1, prowadzi się na podstawie wzorów
określonych przez właściwą jednostkę ratownictwa.
§ 7. Kierownik ruchu zakładu górniczego odpowiada za stan ratownictwa górniczego
w zakładzie górniczym.
§ 8. Jednostki ratownictwa koordynują działania służb ratownictwa górniczego
przedsiębiorcy w sposób określony w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust.
1.
Rozdział 2
Zadania, organizacja i wyposażenie służb ratownictwa w zakładzie
górniczym
§ 9. 1. Przepisy niniejszego rozdziału określają wymagania, jakim powinny
odpowiadać służby ratownictwa w podziemnych zakładach górniczych i w zakładach
górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi.
2. Wymagania, jakim powinna odpowiadać służba ratownictwa w odkrywkowych
zakładach górniczych, określa plan ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.
3. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do:
1) odkrywkowych zakładów górniczych, jeżeli w zakładach tych utrzymywane są
podziemne wyrobiska górnicze lub istnieje możliwość powstania atmosfery
niezdatnej do oddychania,
2) zakładów wykonujących roboty geologiczne,
3) bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz do składowania odpadów w
górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych, chyba że przepis
szczególny stanowi inaczej.
§ 10. W zakładzie górniczym powinna być zorganizowana drużyna ratownicza oraz
odpowiednio wyposażona kopalniana stacja ratownictwa górniczego.
§ 11. 1. W zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi
obowiązek posiadania kopalnianej stacji ratownictwa górniczego może zostać
spełniony przez utrzymywanie zakładowej stacji ratownictwa górniczego.
2. Do zakładowej stacji ratownictwa górniczego stosuje się odpowiednio przepisy
dotyczące kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, chyba że przepis szczególny
stanowi inaczej.
§ 12. W skład drużyny ratowniczej zakładu górniczego wchodzą:
1) kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego,
2) zastępcy kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego,
3) ratownicy górniczy,
4) mechanicy sprzętu ratowniczego,
5) osoby posiadające wymagane kwalifikacje w zakresie zwalczania zagrożeń
górniczych i prowadzenia akcji ratowniczych, wyznaczone przez kierownika
ruchu zakładu górniczego, po uzyskaniu ich zgody; osoby te wchodzą w skład
drużyny ratowniczej zakładu górniczego jako specjaliści.
§ 13. 1. W drużynie ratowniczej zakładu górniczego powinny być wydzielone
zastępy ratownicze.
2. W skład zastępu ratowniczego wchodzi:
1) zastępowy,
2) czterech ratowników, z których jeden pełni dodatkowo funkcję zastępcy
zastępowego.
3. Zastępowych wyznacza kierownik ruchu zakładu górniczego na wniosek
kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego; zastępowy kieruje pracą
zastępu.
4. Liczba zastępowych w drużynie ratowniczej powinna być odpowiednio większa od
liczby zastępów tworzących drużynę ratowniczą.
§ 14. W przypadkach uzasadnionych potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa pracy
w drużynie ratowniczej powinny być utrzymywane specjalistyczne zastępy
ratownicze do wykonywania, podczas akcji ratowniczej, prac, które wymagają
szczególnych umiejętności, zwłaszcza w zakresie obsługi specjalistycznych
urządzeń.
§ 15. 1. Drużyną ratowniczą zakładu górniczego kieruje kierownik kopalnianej stacji
ratownictwa górniczego.
2. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego powinien mieć co najmniej
dwóch zastępców.
3. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego lub co najmniej jeden z jego
zastępców powinien być ratownikiem górniczym.
§ 16. 1. Kierownik ruchu zakładu górniczego wyznacza kierownika kopalnianej stacji
ratownictwa górniczego i jego zastępców, spośród osób kierownictwa lub wyższego
dozoru ruchu tego zakładu.
2. W zakładach górniczych innych niż podziemne zakłady górnicze można, w
odniesieniu do kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, odstąpić od
wymagań określonych w ust. 1 oraz obowiązku wyznaczania więcej niż jednego
zastępcy kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego.
§ 17. 1. Do zadań kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego należy w
szczególności:
1) zapewnienie wymaganego wyposażenia i wyszkolenia drużyny ratowniczej
oraz wyposażenia kopalnianej stacji ratownictwa górniczego,
2) dbanie o stałą gotowość drużyny ratowniczej, odpowiedni stan pomieszczeń i
właściwe zatrudnienie zastępów dyżurujących oraz sprawne działanie sprzętu
stanowiącego wyposażenie kopalnianej stacji ratownictwa górniczego,
3) prowadzenie, zgodnie z harmonogramem, ćwiczeń ratowniczych oraz
terminowe kierowanie ratowników na badania lekarskie i wymagane
szkolenia,
4) kontrolowanie pracy mechaników sprzętu ratowniczego oraz prowadzenie
przeszkolenia załóg w zakresie użytkowania sprzętu oczyszczającego
ucieczkowego i aparatów regeneracyjnych ucieczkowych (powietrznych
butlowych),
5) przeprowadzanie kontroli, co najmniej raz w miesiącu, stanu aparatów
regeneracyjnych (powietrznych butlowych) i pozostałego sprzętu
ratowniczego oraz przedstawianie jej wyników co najmniej raz na kwartał
kierownikowi ruchu zakładu górniczego, który powinien udokumentować
zapoznanie się z tymi wynikami,
6) prowadzenie ewidencji członków drużyny ratowniczej i udokumentowanie w
niej badań lekarskich, ćwiczeń, dyżurów, szkoleń oraz udziału w akcjach
ratowniczych,
7) prowadzenie ewidencji osób przeszkolonych w zakresie ratownictwa,
niebędących ratownikami.
2. W zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi sposób
przeprowadzania kontroli, o których mowa w ust. 1 pkt 5, ustala kierownik ruchu
zakładu górniczego.
§ 18. W przypadku zawarcia przez przedsiębiorcę z jednostką ratownictwa umowy,
o której mowa w § 4 ust. 1, kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego:
1) wyznacza ratowników do pełnienia dyżurów w dyżurujących zastępach
utrzymywanych przez tę jednostkę dla grup zakładów górniczych,
2) opracowuje, z odpowiednim wyprzedzeniem w czasie, harmonogram ćwiczeń
dla zastępów ratowniczych w uzgodnieniu z jednostką ratownictwa,
3) opracowuje, dla zakładów poszukujących ropę naftową i gaz ziemny oraz dla
zakładów górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi,
harmonogram dyżuru ratowników będących w pracy i wyznaczonych do
zapewnienia gotowości do akcji ratowniczej, o której mowa w § 4 ust. 2 pkt 1.
§ 19. 1. Przynależność do ratownictwa górniczego jest dobrowolna.
2. Ratownik górniczy powinien uczestniczyć w pogotowiu ratowniczym, brać udział w
ćwiczeniach i akcjach ratowniczych.
3. Ratownik górniczy powinien, raz na 5 lat, odbyć kurs okresowy dla ratowników
górniczych.
4. W przypadku niewywiązywania się ratownika z obowiązków, z przyczyn przez
niego zawinionych, nie powinien on przez okres do 14 dni wykonywać czynności
członka drużyny ratowniczej.
5. W przypadku gdy w wyznaczonym terminie nie ustąpi przyczyna niedopuszczenia
ratownika do wykonywania czynności członka drużyny ratowniczej, kierownik ruchu
zakładu górniczego powinien pozbawić ratownika wykonywania czynności w drużynie
ratowniczej.
§ 20. Ratownik górniczy, w przypadku wezwania, powinien niezwłocznie zgłosić się
do kopalnianej stacji ratownictwa górniczego lub do wyznaczonego miejsca, w
sposób określony w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.
§ 21. 1. Kierownik ruchu zakładu górniczego, na wniosek kierownika kopalnianej
stacji ratownictwa górniczego, wyznacza mechaników sprzętu ratowniczego.
2. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego wyznacza, spośród
podległych mu mechaników, pierwszego mechanika, który sprawuje nadzór nad
pozostałymi mechanikami.
3. Mechanik sprzętu ratowniczego powinien, raz na 5 lat, odbyć kurs okresowy dla
mechaników sprzętu ratowniczego.
§ 22. Do zadań mechanika sprzętu ratowniczego należy w szczególności:
1) utrzymywanie, na swojej zmianie, w stałej gotowości aparatów
regeneracyjnych (powietrznych butlowych) i pozostałego sprzętu,
2) kontrola, naprawa, konserwacja i dezynfekcja aparatów regeneracyjnych
(powietrznych butlowych) oraz pozostałego sprzętu ratowniczego,
stanowiącego wyposażenie kopalnianej stacji ratownictwa, i prowadzenie
odpowiednich książek kontroli,
3) zaopatrywanie wszystkich urządzeń ratowniczych w numery i znaki własności
stosowane w zakładzie górniczym,
4) przedkładanie kierownikowi kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, raz w
miesiącu, do wglądu i potwierdzenia, prowadzonych książek ewidencyjnokontrolnych,
5) zapewnienie, aby w pomieszczeniach przeznaczonych do przechowywania
aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych) i pozostałego sprzętu
ratowniczego znajdował się wyłącznie sprzęt sprawny i przygotowany do
przeprowadzania akcji,
6) zgłaszanie dyspozytorowi ruchu zakładu górniczego miejsca pobytu
dyżurujących na dole zastępów ratowniczych, z podaniem sposobu ich
alarmowania,
7) ułożenie kart wezwań ratowników według stanu zatrudnienia, na podstawie
wykazów markowni.
§ 23. 1. W zakładzie górniczym powinien być stosowany wyłącznie sprzęt
ratowniczy do ochrony układu oddechowego, dopuszczony do stosowania na
podstawie odrębnych przepisów.
2. Stan sprzętu, o którym mowa w ust. 1, a także innych urządzeń niezbędnych do
prowadzenia akcji ratowniczej powinien w szczególności zapewnić:
1) skuteczne prowadzenie prac ratowniczych,
2) bezpieczeństwo ludzi podczas likwidacji zagrożenia, zwłaszcza podczas
wykonywania prac niebezpiecznych wymagających użycia sprzętu
specjalistycznego.
3. Kopalniana stacja ratownictwa górniczego i służby ratownictwa w zakładzie
górniczym powinny być wyposażone w:
1) sprzęt ochrony układu oddechowego,
2) przyrządy pomiarowe i kontrolne,
3) sprzęt ratowniczy i pomocniczy,
4) sprzęt medyczny,
5) sprzęt ochrony indywidualnej i odzież ochronną,
6) oświetlenie osobiste ratowników określone przez właściwą jednostkę
ratownictwa.
4. Szczegółowe wymagania w zakresie wyposażenia kopalnianej stacji ratownictwa
górniczego i służby ratownictwa określa plan ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust.
1; wymagania te powinny uwzględniać rodzaj zagrożeń występujących w zakładzie
górniczym, a w podziemnym zakładzie górniczym także liczbę pracowników
zatrudnionych w ciągu doby pod ziemią.
§ 24. 1. W celu zapewnienia możliwości natychmiastowego użycia sprzętu
ratowniczego powinien być on przechowywany i konserwowany, w sposób
określony w instrukcji producenta sprzętu ratowniczego.
2. Aparaty regeneracyjne (powietrzne butlowe) oraz sprzęt ochrony układu
oddechowego przystosowany do ewakuacji poszkodowanych powinny być
przechowywane w kopalnianych stacjach (punktach) ratownictwa
górniczego.
3. Aparaty, o których mowa w ust. 2, mogą być wydawane wyłącznie przez
mechaników sprzętu ratowniczego, na polecenie kierownika kopalnianej stacji
ratownictwa górniczego, jego zastępców albo kierownika akcji ratowniczej.
4. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego powinien powiadomić
kierownika ruchu zakładu górniczego o każdym przypadku użycia aparatów, o
których mowa w ust. 2, a także o wypadku zaistniałym podczas ich użycia.
5. W razie zaistnienia wypadku, o którym mowa w ust. 4, kierownik kopalnianej stacji
ratownictwa górniczego zapewnia, w przypadku użycia aparatu regeneracyjnego,
zabezpieczenie 3 sztuk nieużywanych i zaplombowanych pochłaniaczy CO2 tej
samej partii, serii i daty produkcji, jakich użyto w aparacie, w którym zdarzył się
wypadek.
§ 25. 1. Konserwację sprzętu ratowniczego przeprowadza się po każdorazowym
jego użyciu, a także z częstotliwością określoną w instrukcji, o której mowa w § 24
ust. 1.
2. Konserwację, kontrolę i naprawy sprzętu ratowniczego powinni wykonywać
mechanicy sprzętu ratowniczego.
§ 26. 1. Sprzęt i przyrządy, o których mowa w § 23 ust. 3 pkt 1 i 2, powinny być
oznakowane symbolem zakładu górniczego i kolejnym numerem zgodnym z
numerem zamieszczonym w ewidencji sprzętu ratowniczego, a także innymi
oznaczeniami, jeżeli obowiązek taki wynika z odrębnych przepisów.
2. W celu ewidencji sprzętu ratowniczego prowadzi się dokumentację, w której
powinny być odnotowane informacje o użyciu sprzętu, przeprowadzonej kontroli jego
sprawności i wykonywanych naprawach.
§ 27. Pomieszczenia, w których jest przechowywany sprzęt ratowniczy powinny być
zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanych.
§ 28. Ratownikiem górniczym może być osoba, która:
1) ukończyła 21 lat,
2) przepracowała co najmniej 12 miesięcy w zakładzie górniczym w danej
specjalności,
3) ma odpowiedni stan zdrowia oraz odpowiednie predyspozycje psychologiczne,
potwierdzone specjalistycznymi badaniami,
4) ukończyła kurs podstawowy dla kandydatów na ratowników górniczych i zdała
egzamin z wynikiem pozytywnym.
§ 29. Mechanikiem sprzętu ratowniczego może być ratownik górniczy lub były
ratownik górniczy, który:
1) ukończył co najmniej zasadniczą szkołę zawodową,
2) ma staż ratowniczy nie krótszy niż 5 lat, a w zakładach poszukujących ropy
naftowej i gazu ziemnego oraz zakładach górniczych wydobywających
kopaliny otworami wiertniczymi nie krótszy niż 3 lata,
3) ukończył kurs podstawowy dla kandydatów na mechaników sprzętu
ratowniczego i zdał egzamin z wynikiem pozytywnym.
§ 30. 1. Przy jednostce ratownictwa, która organizuje i prowadzi kursy podstawowe
dla kandydatów na ratowników górniczych i mechaników sprzętu ratowniczego,
kierownik jednostki powołuje komisję egzaminacyjną.
2. Zadaniem komisji egzaminacyjnej jest przeprowadzanie egzaminów dla
kandydatów na ratowników górniczych i mechaników sprzętu ratowniczego.
3. W skład komisji egzaminacyjnej wchodzą przewodniczący, sekretarz oraz
członkowie, z których przynajmniej jeden powinien posiadać stwierdzone kwalifikacje,
wymagane od osób kierownictwa lub wyższego dozoru ruchu zakładu górniczego.
4. Komisja egzaminacyjna przeprowadza egzamin w zespołach egzaminacyjnych,
których skład ustala przewodniczący komisji spośród jej członków.
5. Przewodniczący komisji egzaminacyjnej powiadamia właściwy organ nadzoru
górniczego o terminie i miejscu egzaminu. Przedstawiciel właściwego organu
nadzoru górniczego może uczestniczyć w egzaminie.
6. O wyniku egzaminu zespół egzaminacyjny decyduje większością głosów, ustalając
go jako "pozytywny" lub "negatywny".
7. Członkowie zespołu egzaminacyjnego podpisują protokół z przebiegu egzaminu.
8. Przewodniczący komisji egzaminacyjnej przedkłada protokół z przebiegu
egzaminu wraz z dokumentami kandydata kierownikowi jednostki, o której mowa w
ust. 1.
9. Kierownik jednostki wystawia kandydatowi, który złożył egzamin z wynikiem
pozytywnym, zaświadczenie o ukończeniu kursu.
§ 31. Kierownik właściwej jednostki ratownictwa zatwierdza programy kursów
podstawowych, wymaganych dla kandydatów na ratowników górniczych i
mechaników sprzętu ratowniczego.
§ 32. 1. Kierownik ruchu zakładu górniczego jest odpowiedzialny za stan
wyszkolenia w zakresie ratownictwa górniczego w zakładzie górniczym.
2. Szkolenie z zakresu ratownictwa górniczego powinny odbyć osoby:
1) kierownictwa akcji ratowniczych,
2) kierownictwa drużyn ratowniczych oraz pozostali członkowie drużyny
ratowniczej,
3) kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego, niewchodzące w skład
drużyny ratowniczej.
3. Szkolenie, o którym mowa w ust. 2, powinno być prowadzone w formie kursów,
seminariów i ćwiczeń ratowniczych.
4. Właściwa jednostka ratownictwa opracowuje programy szkoleń, o których mowa w
ust. 2, zgodnie ze szczegółowymi zasadami szkolenia określonymi w załączniku nr 2
do rozporządzenia.
5. Szkolenie powinno być prowadzone z uwzględnieniem danej specjalności,
wynikającej z rodzaju robót wykonywanych w poszczególnych zakładach górniczych.
6. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego powinien co roku opracować
harmonogramy odbywania kursów i ćwiczeń ratowniczych, planowanych w
następnym roku, i przedstawić je do zatwierdzenia kierownikowi ruchu zakładu
górniczego.
7. Kierownik ruchu zakładu górniczego, jego zastępcy oraz dyspozytorzy ruchu
zakładu górniczego powinni, raz na 2 lata, uczestniczyć w seminariach o tematyce
dotyczącej zwalczania zagrożeń w zakładach górniczych oraz prowadzenia akcji
ratowniczych, organizowanych przez jednostki ratownictwa górniczego.
8. Kierownik akcji ratowniczej na dole (w obiekcie), kierownik bazy ratowniczej oraz
osoby kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego, które nie wchodzą w skład
drużyny ratowniczej, powinny ukończyć odpowiednie kursy specjalistyczne i
powtarzać je raz na 5 lat.
9. W przypadku nieodbycia odpowiedniego kursu lub wymaganych ćwiczeń przez
osobę uprawnioną do kierowania bazą lub akcją ratowniczą na dole, kierownik ruchu
zakładu górniczego powinien pozbawić tę osobę pełnienia danej funkcji.
10. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego oraz jego zastępcy powinni,
raz na 5 lat, powtarzać kurs okresowy dla kierowników tych stacji.
11. W zakładach poszukujących ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zakładach
górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi, szkolenie osób
kierownictwa i dozoru ruchu o specjalności wiertniczej powinno dodatkowo
uwzględniać tematykę z zakresu opanowywania erupcji płynu złożowego. Szkolenie
z zakresu opanowywania erupcji płynu złożowego powinno być powtarzane co 2 lata.
12. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego powinien organizować
seminaria dla zastępowych. Seminaria powinny odbywać się co najmniej raz w roku
w wymiarze nie mniejszym niż 6 godzin.
13. Zastępowi kopalnianych drużyn ratowniczych powinni uczestniczyć w
seminariach dla zastępowych oraz ukończyć szkolenia z zakresu udzielania pomocy
przedmedycznej; szkolenia powinny być powtarzane co 2 lata.
14. Specjaliści wchodzący w skład drużyny ratowniczej powinni uczestniczyć w
seminariach o tematyce dotyczącej zwalczania zagrożeń w zakładach górniczych
oraz prowadzenia akcji ratowniczych, co najmniej raz w okresie 5 lat.
15. Szkolenia powinny być prowadzone przez osoby posiadające wymagane
kwalifikacje.
16. Osoby odbywające szkolenia są zwolnione z obowiązku wykonywania pracy.
§ 33. 1. Ratownik biorący udział w ćwiczeniach powinien mieć aktualne świadectwo
lekarskie stwierdzające jego zdolność do pełnienia obowiązków ratownika
górniczego oraz posiadać aktualne świadectwo ukończenia kursu ratowniczego.
2. Ratownik, który odbywa ćwiczenia, nie może być zatrudniony na zmianie
poprzedzającej ćwiczenia i następującej po ćwiczeniach.
3. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego ustala każdorazowo liczbę
osób biorących udział w ćwiczeniach; w podziemnym zakładzie górniczym liczba
osób biorących udział w ćwiczeniach wynosi od 10 do 20.
§ 34. 1. Przedsiębiorca powinien zapewnić ratownikom górniczym i kandydatom na
ratowników górniczych przeprowadzanie badań lekarskich w celu stwierdzenia ich
przydatności do służby w ratownictwie górniczym.
2. Rodzaje badań, zakres, metodykę i przebieg oraz częstotliwość ich
przeprowadzania określają zasady oceny medycznej zdolności do pracy w
ratownictwie górniczym, opracowane przez właściwą jednostkę ratownictwa.
3. Dla każdego ratownika górniczego prowadzi się dokumentację lekarską
zawierającą dane o jego stanie zdrowia, wynikające z badań, o których mowa w ust.
1.
§ 35. Ratownikom górniczym powinna być zapewniona opieka lekarska obejmująca:
1) badania lekarskie przed każdorazowym rozpoczęciem dyżurów w jednostce
ratownictwa,
2) pomoc ambulatoryjną podczas pełnienia dyżurów w jednostce ratownictwa,
3) pomoc lekarską podczas akcji ratowniczych,
4) sprawdzanie stanu zdrowia bezpośrednio przed i po zakończeniu udziału w
akcji ratowniczej.
§ 36. Organizację pomocy lekarskiej podczas prowadzenia akcji ratowniczej określa
plan ratownictwa zakładu górniczego, o którym mowa w § 5 ust. 1.
§ 37. 1. Kopalniana stacja ratownictwa górniczego w podziemnym zakładzie
górniczym powinna posiadać pomieszczenia przeznaczone do przechowywania,
konserwacji i naprawy sprzętu ratowniczego, przeprowadzania szkolenia
teoretycznego i praktycznego ratowników oraz grupowania ratowników
zmobilizowanych do akcji ratowniczej.
2. Stacja, o której mowa w ust. 1, powinna posiadać komorę ćwiczeń ratowniczych
do prowadzenia praktycznych ćwiczeń ratowniczych oraz szkolenia pracowników
tego zakładu w posługiwaniu się sprzętem ochrony układu oddechowego.
3. W punkcie ratownictwa górniczego powinien znajdować się zespół pomieszczeń
przeznaczonych do przechowywania i konserwacji sprzętu ratowniczego.
Pomieszczenia te powinny odpowiadać wymaganiom przewidzianym dla tego
rodzaju pomieszczeń w stacji, o której mowa w ust. 1.
4. W podziemnych zakładach górniczych wydobywających kopaliny niepalne,
obowiązkowe ćwiczenia ratownicze mogą się odbywać w komorze ćwiczeń właściwej
jednostki ratownictwa.
§ 38. 1. Stacja, o której mowa w § 37 ust. 1, powinna być usytuowana w pobliżu
szybu zjazdowego.
2. W podziemnym zakładzie górniczym, w którym prowadzone są roboty
górnicze i zjazd pracowników odbywa się w kilku rejonach znacznie
oddalonych od siebie, oprócz kopalnianej stacji ratownictwa górniczego
powinien być utrzymywany także punkt (punkty) ratownictwa górniczego.
3. Kierownik ruchu podziemnego zakładu górniczego, w uzgodnieniu z właściwą
jednostką ratownictwa, decyduje o utworzeniu punktu ratownictwa górniczego i jego
lokalizacji.
§ 39. Projekt budowy (przebudowy) kopalnianej stacji ratownictwa górniczego w
podziemnym zakładzie górniczym powinien odpowiadać wymaganiom określonym w
Polskiej Normie.
§ 40. 1. Kierownik ruchu podziemnego zakładu górniczego, w uzgodnieniu z
właściwą jednostką ratownictwa, ustala wyposażenie punktu ratownictwa górniczego
w aparaty regeneracyjne (powietrzne butlowe), sprzęt ochrony układu oddechowego
przystosowany do ewakuacji poszkodowanych, materiały i sprzęt do prowadzenia
akcji, kontroli, konserwacji i napraw oraz ustala rodzaje niezbędnych pomieszczeń w
punkcie ratownictwa.
2. Punkt ratownictwa górniczego powinien być wyposażony co najmniej w 10
aparatów regeneracyjnych lub aparatów powietrznych butlowych.
§ 41. 1. Kierownik ruchu podziemnego zakładu górniczego ustala liczbę osób
wchodzących w skład drużyny ratowniczej i jej skład, uwzględniając zagrożenia
występujące w zakładzie górniczym.
2. Liczba ratowników w drużynie ratowniczej podziemnego zakładu górniczego jest
zależna od liczby pracowników zatrudnionych w ciągu doby pod ziemią i powinna
wynosić co najmniej:
1) 15 ratowników górniczych - przy liczbie pracowników nieprzekraczającej 500,
2) 50 ratowników górniczych - przy liczbie pracowników od 501 do 2000,
3) 80 ratowników górniczych - przy liczbie pracowników przekraczającej 2000.
§ 42. Kierownikiem kopalnianej stacji ratownictwa górniczego w podziemnym
zakładzie górniczym oraz jego zastępcami mogą być osoby, które:
1) posiadają co najmniej pięcioletni staż ratownika górniczego,
2) ukończyły kurs dla kandydatów na kierowników kopalnianych stacji
ratownictwa górniczego,
3) odbywają, raz na 5 lat, kurs okresowy dla kierowników kopalnianych stacji
ratownictwa górniczego.
§ 43. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, w podziemnych
zakładach górniczych wydobywających kopaliny palne, nie powinien równocześnie
pełnić innych funkcji w kierownictwie lub dozorze ruchu zakładu górniczego.
§ 44. Funkcje zastępowego może pełnić ratownik górniczy posiadający co najmniej
pięcioletni staż pracy w ratownictwie górniczym.
§ 45. 1. Znaczki ratowników górniczych w markowni podziemnego zakładu
górniczego powinny odróżniać się od znaczków innych pracowników dołowych.
2. W przypadku stosowania ewidencji komputerowej zatrudnionych pracowników,
identyfikatory ratowników górniczych powinny odróżniać się od identyfikatorów
pozostałych pracowników.
§ 46. 1. Mechanicy sprzętu ratowniczego w podziemnym zakładzie górniczym
powinni być zatrudnieni w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego na wszystkich
zmianach, zarówno w dniach roboczych, jak i w dniach wolnych od pracy.
2. Oprócz mechaników stale zatrudnionych w kopalnianej stacji (punkcie)
ratownictwa górniczego w podziemnym zakładzie górniczym powinni być zatrudnieni,
co najmniej dwaj, mechanicy rezerwowi.
3. Mechanicy rezerwowi, o których mowa w ust. 2, powinni, raz na kwartał, pełnić
przez 5 dni dyżur w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego na zmianie, na której
jest zatrudniony pierwszy mechanik.
4. W podziemnym zakładzie górniczym wydobywającym kopaliny niepalne kierownik
ruchu zakładu górniczego decyduje o zatrudnianiu mechanika w kopalnianej stacji
ratownictwa górniczego w dni wolne od pracy.
§ 47. 1. W wyrobiskach podziemnych zakładów górniczych wydobywających
kopaliny palne powinny być utrzymywane zastępy ratownicze dyżurujące stale na
wszystkich zmianach w dniach pracy oraz w dniach wolnych od pracy, z tym że w
dniach pracy na każdej zmianie powinny być utrzymywane w wyrobiskach co
najmniej dwa zastępy.
2. W podziemnym zakładzie górniczym innym niż wymieniony w ust. 1 utrzymywanie
dyżurujących zastępów ratowniczych jest wymagane, jeżeli wynika to z planu
ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.
§ 48. 1. W uzasadnionych przypadkach, w dni wolne od pracy, dla dwóch lub więcej
podziemnych zakładów górniczych mogą być utrzymywane dyżury co najmniej
dwóch zastępów ratowniczych oraz dodatkowo mechanika sprzętu ratowniczego i
osoby dozoru ruchu będącej ratownikiem górniczym, na warunkach ustalonych w
planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1. O powyższych ustaleniach
powiadamia się właściwy organ nadzoru górniczego.
2. Zastępy dyżurujące dla dwóch lub więcej podziemnych zakładów górniczych
powinny przebywać w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego lub w jej pobliżu;
zastępy dyżurujące powinny mieć zapewnioną opiekę lekarską.
3. Do dyspozycji zastępów dyżurujących zabezpieczających dwa lub więcej
podziemnych zakładów górniczych powinien być utrzymywany, przez okres dyżuru,
środek transportu wraz z kierowcą, przystosowany do przewozu ludzi i sprzętu
ratowniczego.
4. W przypadku gdy w jednym z podziemnych zakładów górniczych są utrzymywane
zastępy, o których mowa w ust. 1, w pozostałych podziemnych zakładach górniczych
powinien być zatrudniony na każdej zmianie co najmniej jeden ratownik górniczy
(przewodnik) posiadający znajomość zakładu górniczego, a w szczególności układu
wyrobisk.
§ 49. 1. Zastępy dyżurujące w podziemnych zakładach górniczych powinny być
zatrudniane przede wszystkim przy wykonywaniu prac profilaktycznych w
wyrobiskach, z których mają zapewniony szybki transport do innych rejonów zakładu
górniczego.
2. Rodzaj, miejsce pracy i zadania wykonywane przez zastępy dyżurujące
zatrudnione w warunkach, o których mowa w ust. 1, określa kierownik działu
wentylacji zakładu górniczego, który ustalenia te, przed podjęciem pracy zastępu
dyżurującego, odnotowuje w "Dzienniku kopalnianej stacji ratownictwa górniczego".
3. Zmiana zastępów dyżurujących odbywa się, w razie potrzeby, w miejscu pracy lub
na wyznaczonej drodze dojścia do kopalnianej stacji ratownictwa górniczego.
§ 50. 1. Zastęp dyżurujący w podziemnym zakładzie górniczym powinien mieć
bezpośrednią łączność z centralą telefoniczną zakładu górniczego.
2. Zastępowy zastępu dyżurującego, o którym mowa w ust. 1, powinien powiadomić
o miejscu pracy zastępu, zakresie wykonywanych prac i numerze telefonu:
1) kopalnianą stację ratownictwa górniczego,
2) dyspozytora ruchu zakładu górniczego.
3. Powiadomienia, o których mowa w ust. 2, powinny być odpowiednio
udokumentowane przez dyspozytora ruchu zakładu górniczego oraz
udokumentowane w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego.
4. Zastępowy zastępu, o którym mowa w ust. 2, powinien powiadomić centralę
telefoniczną zakładu górniczego o miejscu pracy zastępu i numerze telefonu w tym
miejscu.
5. Mechanik sprzętu ratowniczego, dyżurujący w kopalnianej stacji ratownictwa
górniczego podziemnego zakładu górniczego, powinien sprawdzić łączność z
zastępem dyżurującym przynajmniej 2 razy podczas zmiany.
6. Zastępowy zastępu dyżurującego, o którym mowa w ust. 1, udającego się do
miejsca pracy na dole lub powracającego z tego miejsca po ukończeniu pracy, w
drodze do szybu powinien zgłaszać się telefonicznie do kopalnianej stacji
ratownictwa górniczego.
7. Podział zastępu dyżurującego na mniejsze jednostki podczas wykonywania prac
jest niedopuszczalny.
§ 51. 1. Zastęp dyżurujący w podziemnym zakładzie górniczym składa się z
ratowników górniczych o różnych specjalnościach.
2. Ratownicy zastępu dyżurującego powinni być zapoznani z układem wyrobisk
podziemnego zakładu górniczego.
3. Imienny skład zastępu dyżurującego ustala kierownik kopalnianej stacji
ratownictwa górniczego, z uwzględnieniem postanowień ust. 1.
4. Mechanik sprzętu ratowniczego wpisuje do "Dziennika kopalnianej stacji (punktu)
ratownictwa górniczego", o którym mowa w § 49 ust. 2, nazwiska ratowników i
numery aparatów regeneracyjnych lub powietrznych butlowych.
§ 52. 1. Zastęp dyżurujący w podziemnym zakładzie górniczym wyposaża się w
odpowiedni sprzęt określony w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1, w
szczególności:
1) tlenomierz o pomiarze ciągłym i sygnalizacji zadanego progu zawartości tlenu,
2) przyrządy do ciągłego pomiaru zawartości gazów, a w szczególności CO, CO2,
CH4,
3) przyrządy do pomiaru wilgotności i temperatury.
2. Wyposażenie, o którym mowa w ust. 1, powinno być przechowywane jak najbliżej
miejsca pracy dyżurującego zastępu ratowniczego.
3. W przypadku gdy dyżurujący zastęp ratowniczy jest zatrudniony przez dłuższy
czas w tym samym rejonie podziemnego zakładu górniczego, wyposażenie tego
zastępu można pozostawić w wyrobisku podziemnym. Aparaty regeneracyjne i
aparaty powietrzne butlowe wywozi się na powierzchnię co najmniej raz na 24
godziny, celem przeprowadzenia ich kontroli przez mechanika sprzętu ratowniczego,
a pozostały sprzęt ratowniczy powinien być wywieziony na powierzchnię, w okresach
określonych w instrukcjach kontroli i konserwacji tego sprzętu.
4. Wyposażenie, o którym mowa w ust. 3, powinno być przekazywane w
podziemnych wyrobiskach między zastępowymi zastępów kończących i
podejmujących pracę.
§ 53. Plan ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1, w podziemnym zakładzie
górniczym określa:
1) liczbę zastępów dyżurujących, dostosowaną do ilości załogi zatrudnionej w
zakładzie górniczym, które są utrzymywane na poszczególnych zmianach w
dniach pracy oraz w dniach wolnych od pracy, przy spełnieniu wymogów
określonych odpowiednio w § 47 i 48,
2) organizację dyżurów zastępów ratowniczych, w przypadku utrzymywania ich
dla dwóch lub więcej zakładów górniczych.
§ 54. W zakładach górniczych wydobywających ropę naftową i gaz ziemny powinny
być utrzymywane co najmniej:
1) w granicach lądu stałego:
a) 4 zastępy ratownicze - w przypadku występowania zagrożenia
siarkowodorowego,
b) 2 zastępy ratownicze - w przypadku niewystępowania zagrożenia
siarkowodorowego,
2) w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej - 2 zastępy
ratownicze w każdym z obiektów wydobywczych zakładu.
§ 55. W zakładach górniczych wydobywających siarkę otworami wiertniczymi
metodą wytapiania powinny być utrzymywane co najmniej:
1) 2 zastępy - w przypadku zatrudnienia do 100 pracowników,
2) 4 zastępy - w przypadku zatrudnienia od 101 do 500 pracowników,
3) 8 zastępów - w przypadku zatrudnienia powyżej 500 pracowników.
§ 56. W zakładach poszukujących ropy naftowej i gazu ziemnego, gdy roboty
wykonywane są w granicach:
1) lądu stałego, powinny być utrzymywane co najmniej:
a) 4 zastępy ratownicze - w przypadku występowania zagrożenia
siarkowodorowego,
b) 2 zastępy ratownicze - w przypadku niewystępowania zagrożenia
siarkowodorowego,
2) obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, powinny być utrzymywane 2
zastępy ratownicze dla każdego z obiektów (platformy wiertniczej).
§ 57. W przypadkach innych niż określone w § 38-56, organizacja służby
ratownictwa górniczego powinna spełniać wymagania określone w planie
ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.
§ 58. 1. Kierownikiem kopalnianej (zakładowej) stacji ratownictwa górniczego w
zakładach poszukujących ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zakładach
górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi może być osoba
kierownictwa lub:
1) wyższego dozoru ruchu zakładu górniczego posiadająca doświadczenie w
zakresie opanowywania zagrożeń w danej specjalności albo
2) dozoru ruchu zakładu górniczego, będąca ratownikiem albo byłym ratownikiem
górniczym, posiadająca staż w ratownictwie nie krótszy niż 3 lata.
2. Osoby, o których mowa w ust. 1, powinny ukończyć z wynikiem pozytywnym
szkolenie, o którym mowa w § 66 ust. 3 pkt 1, i co 5 lat odbywać ponowne szkolenie
(kurs).
§ 59. 1. Miejsca pracy ratowników wykonujących pracę na danej zmianie oraz
ratowników innych, pozostających w gotowości do udziału w akcji ratowniczej,
podlegają zgłoszeniu do dyspozytora zakładu górniczego lub w miejscu określonym
w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.
2. W szczególnych przypadkach kierownik ruchu zakładu górniczego może nakazać
pełnienie stałego dyżuru zastępu ratowniczego w określonym miejscu i czasie.
Rozdział 3
Zadania, organizacja oraz wyposażenie jednostki ratownictwa
§ 60. 1. Jednostka ratownictwa powinna spełniać wymagania niezbędne do
wykonywania czynności w zakresie ratownictwa górniczego, w szczególności
dysponować zastępami ratowniczymi i pogotowiami specjalistycznymi oraz
dysponować sprzętem niezbędnym do realizowania jej zadań.
2. Do zadań jednostki ratownictwa należy w szczególności:
1) niesienie pomocy, o której mowa w § 2 ust. 2 i 3,
2) organizowanie i prowadzenie kursów szkoleniowych z zakresu ratownictwa
górniczego,
3) przeprowadzanie ćwiczeń z zakresu ratownictwa górniczego,
4) organizowanie przeprowadzania badań lekarskich ratowników górniczych w
specjalistycznym ośrodku badań lekarskich,
5) badanie i opiniowanie sprzętu ratowniczego,
6) wykonywanie specjalistycznych analiz chemicznych prób powietrza.
3. W przypadku powierzenia przez przedsiębiorcę jednostce ratownictwa czynności
w zakresie ratownictwa górniczego, w umowie, o której mowa w § 4 ust. 1, mogą być
zawarte dodatkowe postanowienia określające zadania dla jednostki ratownictwa;
zadania mogą obejmować w szczególności udzielanie pomocy technicznej przy
organizowaniu i wyposażeniu ratownictwa górniczego w zakładzie górniczym.
§ 61. 1. Jednostka ratownictwa może wykonywać swoje zadania przy pomocy:
1) dyżurujących zawodowych zastępów ratowniczych,
2) zawodowych pogotowi specjalistycznych,
3) dyżurujących zastępów dla grup zakładów górniczych.
2. Zawodowymi ratownikami górniczymi, tworzącymi drużynę ratowniczą jednostki
ratownictwa, są:
1) ratownicy górniczy, wchodzący w skład zawodowych zastępów ratowniczych,
2) ratownicy górniczy oraz pracownicy jednostki ratownictwa, wchodzący w skład
zawodowych pogotowi specjalistycznych.
3. W skład drużyny ratowniczej jednostki ratownictwa wchodzą także, w charakterze
specjalistów, osoby posiadające kwalifikacje w zakresie zwalczania zagrożeń
górniczych i prowadzenia akcji ratowniczych; specjalistów tych wyznacza, za ich
zgodą, kierownik jednostki ratownictwa.
4. Jednostka ratownictwa może, w zależności od potrzeb, tworzyć oddziały terenowe
lub okręgowe stacje ratownictwa górniczego.
§ 62. 1. W umowie, o której mowa w § 4 ust. 1, przedsiębiorca i jednostka
ratownictwa mogą postanowić, że w:
1) skład dyżurujących zawodowych zastępów ratowniczych i zawodowych
pogotowi specjalistycznych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 1 i 2, mogą
wchodzić ratownicy delegowani z zakładu górniczego przedsiębiorcy,
2) skład dyżurujących zastępów ratowniczych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt
3, mogą wchodzić ratownicy delegowani z zakładu górniczego przedsiębiorcy
na okres nieprzekraczający 15 dni,
3) zakładach poszukujących ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zakładach
górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi, w skład
dyżurujących zawodowych pogotowi specjalistycznych, o których mowa w §
61 ust. 1 pkt 2, mogą wchodzić ratownicy będący w pracy i wyznaczeni do
alarmowej gotowości do akcji ratowniczej.
2. Ratownicy górniczy, o których mowa w ust. 1, zachowują, w okresie delegowania z
zakładu górniczego, uprawnienia przysługujące ratownikom górniczym w zakładach
górniczych.
§ 63. W jednostce ratownictwa powinien być sporządzony regulamin określający
zadania wykonywane przez zastępy ratownicze oraz pogotowia specjalistyczne, w
tym sposób szkolenia i odbywania ćwiczeń ratowniczych przez osoby wchodzące w
skład tych zespołów i pogotowi; regulamin zatwierdza kierownik jednostki
ratownictwa.
§ 64. 1. Dyżurujące zawodowe zastępy ratownicze, zawodowe pogotowia
specjalistyczne oraz zastępy ratownicze dla grup zakładów górniczych powinny być
utrzymywane w stałej gotowości, umożliwiającej natychmiastowy wyjazd na
wezwanie z zakładu górniczego, w którym wystąpiło zagrożenie.
2. W przypadku wyjazdu zastępów do akcji ratowniczych lub prac profilaktycznych, o
których mowa w ust. 1, jednostka ratownictwa utrzymuje stałą gotowość, w celu
niezwłocznego przystąpienia do akcji ratowniczej.
3. Zastępy, o których mowa w ust. 1, powinny przebywać w odpowiednio
przygotowanych pomieszczeniach umożliwiających pełnienie całodobowego dyżuru,
w szczególności zapewniających niezawodną łączność i utrzymywanie stałej
gotowości do niezwłocznego przystąpienia do akcji ratowniczej.
4. Sposób pełnienia dyżurów i utrzymywania stałej gotowości dla jednostek
ratownictwa zakładów poszukujących ropy naftowej i gazu ziemnego oraz zakładów
górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi ustala kierownik tej
jednostki.
§ 65. W jednostce ratownictwa powinna być zorganizowana całodobowa służba
dyspozytorska, dyżurująca w dniach pracy i dniach wolnych od pracy.
§ 66. 1. Szkolenie z zakresu ratownictwa górniczego w jednostce ratownictwa
powinno być prowadzone w formie kursów, seminariów i ćwiczeń ratowniczych,
zgodnie z szczegółowymi zasadami szkolenia określonymi w załączniku nr 2 do
rozporządzenia.
2. Właściwa jednostka ratownictwa, na podstawie szczegółowych zasad szkolenia,
określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia, opracowuje programy szkolenia, o
których mowa w ust. 1; programy te zatwierdza kierownik jednostki.
3. Szkolenie, o którym mowa w ust. 1, powinno obejmować:
1) kurs podstawowy i okresowy dla kierowników kopalnianych stacji ratownictwa
górniczego, ratowników górniczych i mechaników sprzętu ratowniczego,
2) kurs dla kierowników akcji na dole lub w obiekcie na powierzchni oraz
kierowników baz ratowniczych,
3) seminarium dla kierowników ruchu zakładów górniczych oraz dyspozytorów
ruchu w podziemnych zakładach górniczych,
4) inne kursy z zakresu ratownictwa górniczego, w zależności od potrzeb.
4. Oprócz kursów, o których mowa w ust. 3, w jednostce ratownictwa powinny być
prowadzone kursy:
1) okresowe - dla osób kierownictwa i dozoru ruchu podziemnego zakładu
górniczego, niewchodzących w skład drużyny ratowniczej,
2) z zakresu opanowania erupcji płynu złożowego - dla osób dozoru górniczego w
zakładzie poszukującym ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zakładzie
górniczym wydobywającym kopaliny otworami wiertniczymi.
5. Osoby prowadzące szkolenia, o których mowa w ust. 1, 3 i 4, powinny posiadać
odpowiednią wiedzę i doświadczenie zawodowe w zakresie ratownictwa górniczego
oraz zapobiegania zagrożeniom występującym w zakładach górniczych i
opanowywania tych zagrożeń.
§ 67. 1. W jednostce ratownictwa powinny być przeprowadzane okresowe ćwiczenia
sprawdzające wiadomości nabyte na kursach dla ratowników górniczych.
2. Ćwiczenia, o których mowa w ust. 1, powinny być przeprowadzane odrębnie dla
zastępów specjalistycznych.
§ 68. 1. W jednostce ratownictwa powinna być zorganizowana służba medyczna
ratownictwa górniczego, której organizację określa kierownik tej jednostki.
2. Lekarze wchodzący w skład służby medycznej, o której mowa w ust. 1, powinni
posiadać specjalizacje określone przez kierownika jednostki ratownictwa oraz odbyć
odpowiednie przeszkolenie w jednostce.
3. Jednostka ratownictwa powinna zapewnić, aby podczas akcji ratowniczej z
udziałem swoich zastępów ratowniczych, obecny był lekarz spełniający wymagania
określone w ust. 2.
§ 69. Jednostka ratownictwa powinna dysponować środkami transportu do
przewozu zastępów ratowniczych oraz pogotowi specjalistycznych, wraz z
niezbędnym wyposażeniem do prowadzenia akcji ratowniczej w zakładzie
górniczym.
§ 70. Jednostka ratownictwa powinna utrzymywać odpowiednie służby do
wykonywania zadań, o których mowa w § 60 ust. 2.
§ 71. 1. Jednostka ratownictwa powinna być wyposażona w:
1) sprzęt ochrony układu oddechowego,
2) przyrządy pomiarowe i kontrolne,
3) sprzęt ratowniczy, specjalistyczny i pomocniczy, w tym lampy osobiste dla
ratowników,
4) sprzęt medyczny,
5) sprzęt ochrony indywidualnej i odzież ochronną,
6) wóz bojowy dyżurujących zastępów ratowniczych (pogotowi
specjalistycznych).
2. Kierownik jednostki ratownictwa określa szczegółowe wyposażenie jednostki
ratownictwa i wozu bojowego w urządzenia, sprzęt i materiały, w zależności od
rodzaju zagrożeń występujących w zakładach górniczych.
§ 72. Właściwa jednostka ratownictwa opracowuje kryteria określające:
1) metodykę badań lekarskich i oceny zdolności do pracy w ratownictwie
górniczym,
2) niezbędny zestaw środków i sprzętu medycznego do dyspozycji lekarza
biorącego udział w akcji ratowniczej,
3) sposób przeprowadzania badań lekarskich ratowników przed wyjściem z bazy
ratowniczej do strefy zagrożenia.
§ 73. 1. Jednostka ratownictwa dla podziemnych zakładów górniczych powinna
utrzymywać na każdej zmianie roboczej, w dniach pracy, jak i dniach wolnych od
pracy, co najmniej dwa dyżurujące zastępy ratownicze, o których mowa w § 61 ust.
1 pkt 1 lub pkt 3.
2. W jednostce ratownictwa dla podziemnych zakładów górniczych w skład
dyżurujących zawodowych zastępów ratowniczych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt
1, na każdej zmianie roboczej powinni wchodzić:
1) kierownik zawodowych zastępów ratowniczych,
2) 2 zastępowych,
3) 9 zawodowych ratowników górniczych,
4) mechanik sprzętu ratowniczego.
3. Funkcję kierownika dyżurujących zawodowych zastępów ratowniczych, o których
mowa w ust. 2, powinien pełnić specjalista jednostki ratownictwa, będący
zawodowym ratownikiem górniczym, posiadający kwalifikacje do prowadzenia prac
ratowniczych w zakładzie górniczym, określone przez jednostkę ratownictwa.
4. W skład dyżurujących zastępów ratowniczych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 3,
dla grup podziemnych zakładów górniczych powinni wchodzić:
1) kierownik zastępów ratowniczych,
2) 2 zastępowych,
3) 9 ratowników górniczych,
4) mechanik sprzętu ratowniczego,
5) specjalista jednostki ratownictwa, posiadający kwalifikacje do prowadzenia
prac ratowniczych.
5. Kierownikiem dyżurujących zastępów ratowniczych dla grup podziemnych
zakładów górniczych powinna być osoba posiadająca kwalifikacje kierownika
kopalnianej stacji ratownictwa górniczego. W uzasadnionych przypadkach funkcję
kierownika zastępów może pełnić osoba dozoru wyższego będąca ratownikiem
górniczym.
6. Osoby, o których mowa w ust. 4, pełnią dyżur nieprzerwanie przez całą dobę.
7. Ratownicy górniczy oraz mechanicy sprzętu ratowniczego jednostki ratownictwa
powinni spełniać wymagania przewidziane dla ratowników górniczych oraz
mechaników sprzętu ratowniczego, określone odpowiednio w § 28 i 29.
§ 74. 1. Do wykonania prac ratowniczych, w podziemnych zakładach górniczych,
wymagających zastosowania specjalnych technik ratowniczych, w jednostce
ratownictwa powinny być utrzymywane następujące pogotowia specjalistyczne:
1) pomiarowe - do pomiaru parametrów fizykochemicznych powietrza i gazów
pożarowych oraz oceny stopnia wybuchowości mieszanin gazowych,
2) do inertyzacji powietrza kopalnianego,
3) przeciwpożarowe - do wykonywania prac ratowniczych, przy zwalczaniu
pożarów podziemnych, wymagających zastosowania sprzętu i urządzeń do
podawania pian gaśniczych oraz izolacji wyrobisk, górotworu i zrobów,
4) górniczo-techniczne - do prowadzenia prac ratowniczych związanych z
ratowaniem ludzi uwięzionych pod zawałem lub odciętych od czynnych
wyrobisk wskutek tąpnięcia lub zawału,
5) wodne - do usuwania skutków wdarcia się lub niekontrolowanego dopływu do
wyrobisk wody albo wody z luźnym materiałem,
6) przewoźnych wyciągów ratowniczych - do ewakuacji pracowników lub
prowadzenia innych prac ratowniczych w szybach lub otworach wiertniczych
wielkośrednicowych oraz prowadzenia prac awaryjno-rewizyjnych i
kontrolnych, zarówno w szybach, jak i w otworach wielkośrednicowych.
2. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do jednostek ratownictwa górniczego
utrzymujących pogotowia dla podziemnych zakładów górniczych wydobywających
kopaliny niepalne.
3. W zależności od potrzeb, w jednostce ratownictwa można utworzyć pogotowia
specjalistyczne inne niż określone w ust. 1.
4. Pogotowia specjalistyczne powinny być zorganizowane w zastępy lub grupy
specjalistyczne, utrzymywane w gotowości w dniach pracy i w dniach wolnych od
pracy.
§ 75. Lekarze zabezpieczający pomoc medyczną w jednostce ratownictwa dla
podziemnych zakładów górniczych powinni:
1) uczestniczyć w akcjach ratowniczych,
2) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym,
3) uzgadniać z kierownictwem akcji ratowniczej zakres dopuszczalnych
fizycznych i termicznych obciążeń ratowników wykonujących prace
ratownicze,
4) sprawować opiekę, o której mowa w § 35, i przeprowadzać szkolenia
medyczne ratowników górniczych.
§ 76. 1. W skład pogotowia ratowniczego w jednostce ratownictwa dla zakładów
górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi powinni wchodzić:
1) kierownik zastępów ratowniczych,
2) 5 ratowników górniczych,
3) 1 mechanik sprzętu ratowniczego.
2. Kierownikiem zastępów ratowniczych powinna być osoba posiadająca kwalifikacje
kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego; w uzasadnionych przypadkach
funkcję kierownika zastępów ratowniczych może pełnić osoba dozoru, będąca
ratownikiem górniczym.
3. Ratownicy górniczy oraz mechanicy sprzętu ratowniczego jednostki ratownictwa
powinni odpowiadać wymaganiom przewidzianym dla ratowników górniczych oraz
mechaników sprzętu ratowniczego, będących członkami kopalnianej drużyny
ratowniczej w zakładzie górniczym wydobywającym kopaliny otworami wiertniczymi.
4. W jednostce ratownictwa utrzymującej tylko zawodowe pogotowie specjalistyczne,
zadania pogotowia ratowniczego mogą wykonywać, będący w pracy, ratownicy
górniczy tworzący drużynę ratowniczą.
§ 77. Jednostka ratownictwa dla zakładów górniczych wydobywających kopaliny
otworami wiertniczymi może tworzyć pogotowia specjalistyczne, w zależności od
rodzaju występujących zagrożeń.
§ 78. W jednostce ratownictwa dla zakładów górniczych wydobywających kopaliny
otworami wiertniczymi, służba medyczna ratownictwa górniczego, o której mowa w §
68 ust. 1, może być zorganizowana w porozumieniu ze służbą medyczną zakładu
górniczego lub z inną jednostką opieki zdrowotnej.
§ 79. Przepisy § 76-78 stosuje się odpowiednio do jednostek ratownictwa dla
zakładów wykonujących roboty geologiczne oraz dla zakładów prowadzących
bezzbiornikowe magazynowanie substancji lub składowanie odpadów w górotworze.
§ 80. Jednostka ratownictwa powinna przeprowadzać praktyczne i teoretyczne
szkolenia ratowników górniczych, pełniących dyżur w pogotowiu ratowniczym, w
sposób określony w regulaminie, o którym mowa w § 63.
Rozdział 4
Prowadzenie akcji ratowniczych i prac profilaktycznych
§ 81. 1. W przypadku wystąpienia zagrożenia życia i zdrowia pracowników zakładu
górniczego, bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego lub zagrożenia
bezpieczeństwa powszechnego, w związku z ruchem zakładu górniczego
niezwłocznie podejmuje się i prowadzi akcję ratowniczą.
2. Przepisy rozporządzenia stosuje się odpowiednio do osób niebędących
ratownikami, a uczestniczących w akcji ratowniczej.
§ 82. 1. Akcję ratowniczą prowadzi kierownik ruchu zakładu górniczego, a do czasu
jego przybycia - najwyższa funkcyjnie osoba kierownictwa albo dozoru ruchu
obecna w zakładzie górniczym.
2. Do czasu objęcia prowadzenia akcji ratowniczej przez najwyższą funkcyjnie osobę
kierownictwa albo dozoru ruchu, o której mowa w ust. 1, akcję prowadzi dyspozytor
ruchu zakładu górniczego przeszkolony w zakresie prowadzenia akcji ratowniczej i
posiadający odpowiednie uprawnienia potwierdzone zaświadczeniem wystawionym
przez właściwą jednostkę ratownictwa górniczego.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w zakładach górniczych wydobywających kopaliny
otworami wiertniczymi, w zakładach wykonujących roboty geologiczne oraz w
zakładach prowadzących bezzbiornikowe magazynowanie substancji lub
składowanie odpadów w górotworze.
§ 83. 1. Podczas akcji ratowniczej decyzje dotyczące jej prowadzenia podejmuje
jednoosobowo kierownik akcji ratowniczej.
2. Każda akcja ratownicza powinna być prowadzona zgodnie z planem ratownictwa,
o którym mowa w § 5 ust. 1, oraz wymogami określonymi w rozporządzeniu.
§ 84. Kto spostrzeże stan zagrożenia, o którym mowa w § 81 ust. 1, powinien:
1) niezwłocznie ostrzec osoby zagrożone, podjąć działania mające na celu
usunięcie niebezpieczeństwa oraz zawiadomić o niebezpieczeństwie
dyspozytora ruchu zakładu górniczego lub najbliższą osobę kierownictwa albo
dozoru ruchu,
2) wspólnie z innymi osobami zorganizować, przy najbliższym aparacie
telefonicznym lub innym środku łączności, punkt łączności z dyspozytorem
ruchu zakładu górniczego, w celu stałego utrzymywania z nim kontaktu i
pośredniczenia w porozumieniu się osób kierujących akcją ratowniczą z
pracownikami przebywającymi w miejscu zagrożenia lub w jego sąsiedztwie,
3) podporządkować się ściśle poleceniom dyspozytora ruchu i osób kierownictwa
lub dozoru ruchu.
§ 85. 1. Dyspozytor ruchu w podziemnym zakładzie górniczym po otrzymaniu
wiadomości o zagrożeniu i wpisaniu jej w książce raportowej:
1) uruchamia telefon alarmowy z zapisem magnetofonowym,
2) powiadamia o niebezpieczeństwie osobę kierownictwa lub dozoru ruchu,
przebywającą najbliżej miejsca zagrożenia, z jednoczesnym skierowaniem jej
do tego miejsca, w celu zorganizowania akcji zabezpieczenia ludzi i likwidacji
zagrożenia,
3) powiadamia o niebezpieczeństwie, wszelkimi dostępnymi środkami, ludzi
znajdujących się w wyrobiskach zagrożonych i wskazuje im miejsca, do
których powinni się wycofać ze strefy zagrożonej, oraz kieruje do udziału w
akcji ratowniczej dyżurujące zastępy ratownicze,
4) powiadamia o zagrożeniu kierownika ruchu zakładu górniczego lub jego
zastępcę, osobę kierownictwa lub dozoru ruchu odpowiedzialną za pracę w
zakładzie górniczym na danej zmianie roboczej, kopalnianą stację
ratownictwa górniczego oraz inne osoby i instytucje, zgodnie z ustaleniami
planu ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.
2. Osoba kierownictwa lub dozoru ruchu zakładu górniczego powiadomiona o
powstaniu zagrożenia niezwłocznie:
1) przejmuje kierownictwo akcji ratowniczej,
2) wstrzymuje ruch na zagrożonych stanowiskach pracy i wycofuje ludzi w
bezpieczne miejsce,
3) dokonuje oceny stanu zagrożenia oraz podejmuje niezbędne działania mające
na celu likwidację zagrożenia i maksymalne ograniczenie strat,
4) przekazuje dokładne informacje o stanie zagrożenia oraz podjętych
działaniach kierownikowi ruchu zakładu górniczego, po przejęciu przez niego
kierownictwa akcji.
§ 86. W przypadku powstania zagrożenia i rozpoczęcia prowadzenia akcji
ratowniczej powiadamia się wszystkie osoby i instytucje, przewidziane w planie
ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.
§ 87. 1. Szczegółowe zasady prowadzenia akcji ratowniczej w zakładzie górniczym,
w zależności od występującego zagrożenia, określa załącznik nr 3 do
rozporządzenia.
2. W przypadkach gdy niebezpieczne wydarzenie spowodowało zagrożenie zdrowia i
życia ludzi lub możliwość wystą

Chciałbyś mieć wyszukiwarkę ofert pracy na swojej stronie czy blogu? Nic prostszego. Należy wejść na stronę kreatora wyszukiwarki ofert pracy i wybrać odpowiednie parametry (np. miasto, województwo, branża). Wygenerowany kod jest już gotowy do wstawienia na Twoją stronę.

Zobacz też: lekarz - oferty pracy, mechanik - oferty pracy, przedsiębiorca - oferty pracy, psycholog - oferty pracy, ratownik - oferty pracy, technik - oferty pracy, woźny - oferty pracy, Kierownik - oferty pracy, staż - informacje, Praca bez doświadczenia