Siedem grzechów głównych polskiego rynku pracy.

W Polsce pracuje zaledwie ponad połowa wszystkich zdolnych do pracy (około 57%). Wskaźniki w innych krajach Unii Europejskiej są średnio o 10% wyższe. Niski odsetek osób w wieku produkcyjnym, które czynnie podejmują pracę ma bezpośredni wpływ na rozwój gospodarki. Niższe przychody do budżetu państwa z tytułu podatków, brak opłacania składek ubezpieczenia społecznego hamuje wzrost gospodarki nawet o 1% (przy założeniu, że mogłoby pracować przynajmniej o 10% Polaków więcej). Główne przyczyny takiego stanu rzeczy to: wyjazdy Polaków z kraju, fikcyjne bezrobocie (szara strefa), wysokie koszty pozapłacowe a także brak nawyku pracy w niektórych częściach społeczeństwa spowodowane długotrwałym bezrobociem.

Długi weekend majowy to około 10 - 13 mld mniejszy PKB państwa. Biorąc pod uwagę duży jeszcze dystans jaki Polska ma do nadrobienia do innych krajów Unii Europejskiej, każdy dodatkowy dzień bez pracy stanowi krok do tyłu. Na długie świętowanie nie może sobie pozwolić gospodarka, która chce się szybko rozwijać.

Strajki okupacyjne, głodowe, blokowanie zakładów pracy powodują miliardowe straty dla całej gospodarki i pogarszającą się sytuację przedsiębiorstw i rynku pracy. Powstał nawet projekt, żeby obciążać związki stratami jakie ponoszą przedsiębiorstwa w czasie nielegalnych strajków. Pracownicy, którzy nielegalnie blokują działalność przedsiębiorstw otrzymaliby rachunek za straty, które spowodowali przez blokowanie zakładów pracy.

Państwo co roku wydaje około 20 mld zł na osoby przechodzące na wcześniejszą emeryturę. Lista zawodów uprawnionych do wcześniejszych świadczeń jest bardzo długa: telefonistki, cyrkowcy, niektórzy urzędnicy, stoczniowcy, kolejarze, hutnicy... Polska jest wyjątkiem na tle innych państw w Europie. Nikogo nie stać na utrzymywanie takich przywilejów. Większość z nich powstały w czasach PRL-u, gdy władze zamiast podwyżek wolały dać ludziom prawa. W Polsce brakuje rąk do pracy a tymczasem funduje się ludziom w pełni sił wcześniejsze emerytury. Przywileje należy znieść bez stosowania wyjątków. Kolejne rządy boją się jednak przeprowadzenia reform, zdając sobie sprawę z siły związków zawodowych, które staną w obronie utrzymania przywilejów. Nie jest jednak możliwe długie utrzymywanie obecnego stanu ponieważ w Polsce stale obniża się wiek emerytalny, co przy wydłużaniu średniej długości życia dramatycznie zwiększa koszty emerytur. Reforma jest koniecznością.

Polskie uczelnie nie dopasowują sposobów kształcenia do potrzeb rynkowych. W efekcie mamy za mało szkół zawodowych, za dużo uczelni z kierunkami mało atrakcyjnymi na rynku pracy. Brak jest zachęt do studiowania na kierunkach technicznych, za mało miejsc dla studentów w zawodach przyszłościowych. Brak przewidywania zmian na rynku pracy i jego właściwej oceny powoduje, że mamy socjologów - księgowych, polonistów - ekonomistów, psychologów - kadrowych, inżynierów - grafików komputerowych.

Liczba bezrobotnych pozostających bez pracy ponad 12 miesięcy stale wzrasta. Taki stan rzeczy zmniejsza szansę osób niepracujących na znalezienie zatrudnienia, powoduje spadek chęci do pracy i ponownej aktywności zawodowej. Także pracodawcy niechętnie zatrudniają osoby pozostające długo bez zajęcia. W Polsce długotrwałe bezrobocie może prowadzić do patologii społecznych (alkoholizm, narkomania, przestępstwa...). Niestety w Polsce brak jest obecnie skutecznych programów pomocowych nastawionych na pomoc osobom zagrożonym długotrwałym bezrobociem. Takie osoby muszą sobie radzić same.

Szacuje się, że 10% Polaków zdolnych do pracy zarabia na czarno. Tracą przez to wszyscy: pracownicy ze względu na brak ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego (brak emerytury, renty i opieki zdrowotnej), przedsiębiorstwa zatrudniające pracowników na czarno - kary za zatrudnianie na czarno np. w przypadku wypadków w pracy, firmy niezatrudniające nielegalnych pracowników - wyższe koszty działalności i mniejsze możliwości konkurencji na rynku. Państwo - mniejsze wpływy do budżetu (szacuje się że od 150 do 190 mld zł przychodu nie jest opodatkowane każdego roku).

Najwięcej zatrudnionych na czarno znajdziemy w handlu, usługach i budownictwie. Główną przyczyną tak dużej szarej strefy na rynku pracy są pozapłacowe koszty, jakie musi ponieść pracodawca zatrudniając pracownika. Także limity w dorabianiu do renty (emerytury) np. osób przechodzących na wcześniejszą emeryturę. Takie osoby po otrzymywaniu świadczeń emerytalnych nadal są zdolne do pracy i podejmują zajęcie w szarej strefie, żeby nie stracić już otrzymywanej kwot emerytury.